Veraset ve İntikal Vergisi
Veraset ve intikal vergisi, miras yoluyla (veraset) ya da bağış gibi karşılıksız bir yolla (ivazsız intikal) kendisine mal geçen kişinin ödediği vergidir. Vergiyi mirasçı veya bağışı alan kişi öder; miras söz konusuysa her mirasçı kendi payı üzerinden mükelleftir. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçı Türkiye’de yaşıyorsa beyanname, ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde ölenin son ikametgâhının bulunduğu vergi dairesine verilir; İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden elektronik olarak da verilebilir. 2026 yılında çocuklar ve eşten her birinin miras payının 2.907.136 TL’si, bağışlarda ise 66.935 TL vergiden istisnadır. İstisnayı aşan tutar, veraset yoluyla intikallerde %1’den başlayan, ivazsız intikallerde %10’dan başlayan artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir ve vergi üç yılda altı eşit taksitte ödenir.
| Konu | Kısaca |
|---|---|
| Kim öder? | Mirasçılar (her biri kendi payı için) ve bağış yoluyla mal edinenler |
| Beyanname süresi | Mirasta kural olarak ölümden itibaren 4 ay; bağışta iktisaptan itibaren 1 ay |
| Nereye verilir? | Ölenin son ikametgâhının bulunduğu vergi dairesine; elektronik olarak İnteraktif Vergi Dairesi’ne |
| 2026 istisnası | Çocuk ve eş için 2.907.136 TL; çocuk yoksa eş için 5.817.845 TL; bağışta 66.935 TL |
| Oranlar | Veraset: %1–%10; ivazsız intikal: %10–%30 (anne-baba-eş-çocuk arasında yarısı) |
| Ödeme | Tahakkuktan itibaren 3 yılda, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında iki taksit (toplam 6 taksit) |
Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, Türkiye’de bulunan malların ve Türk vatandaşlarına ait malların veraset yoluyla veya herhangi bir karşılık olmaksızın bir kişiden diğerine geçmesini vergilendirir. Vergi iki ayrı olayı kapsar: ölüm nedeniyle mirasçılara geçen mallar (veraset yoluyla intikal) ve bağış, hibe, çekiliş ikramiyesi gibi karşılıksız kazanımlar (ivazsız intikal). İki grup için istisna tutarları, beyan süreleri ve vergi oranları farklıdır; yazının sonunda bağışlar ayrı başlıkta ele alınmıştır.
Vergi, mirasın mirasçılara geçmesinin şartı değildir; miras ölümle kendiliğinden geçer. Ancak vergi ödenmeden ya da teminat gösterilmeden mirasçılar terekedeki malları üzerlerine fiilen alamaz: tapu müdürlükleri, bankalar ve diğer kurumlar intikal işlemi için vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesini ister. Bu nedenle veraset ilamı alındıktan sonraki ilk adım beyannamedir.
Veraset ve İntikal Vergisini Kim Öder?
Mükellef, kendisine veraset yoluyla veya ivazsız olarak mal geçen kişidir. Mirasta yasal ve atanmış mirasçılar ile vasiyet alacaklıları, kendilerine düşen pay için mükelleftir; vergi terekenin tamamı üzerinden değil, her mirasçının kendi payı üzerinden ayrı ayrı hesaplanır. Mirası süresi içinde reddeden kişi mirasçı sayılmadığından vergi de ödemez; reddi miras yapan mirasçının payı kime geçmişse mükellef odur. Bağışta ise mükellef, bağışı alan kişidir; bağışlayan vergi ödemez.
Kanunun 3. maddesinde sayılan kamu idareleri, kamu yararına çalışan dernekler, siyasi partiler ve benzeri kurumlar vergiden muaftır. Muafiyet kişiye, istisna ise mala veya tutara ilişkindir: muaf bir kurum hiç vergi ödemez; istisna ise herkes için matrahın belirli bir kısmını vergi dışı bırakır.
Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi Nasıl Verilir?
- Veraset ilamı alınır: Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınan mirasçılık belgesi, mirasçıları ve paylarını gösterir; beyannamenin temelidir.
- Tereke dökümü çıkarılır: Ölenin taşınmazları, banka hesapları, araçları, şirket payları, menkul kıymetleri ve alacakları ile borçları belirlenir. Tereke belirsizse terekenin tespiti istenebilir.
- Değerleme yapılır: Taşınmazlar ölüm tarihindeki emlak vergisi değeriyle, banka mevduatı bakiyesiyle, hisse senetleri borsa değeriyle, araçlar ve diğer menkul mallar rayiç bedelle beyan edilir. Beyan edilen değerler, vergi dairesince ilk tarhiyata esas alınır; idare gerekli görürse değerleri yeniden takdir edebilir.
- Beyanname doldurulur: Ölenin ve mirasçıların kimlik bilgileri, mirasçılık payları, her bir malın türü, değeri ve bulunduğu yer, indirilecek borç ve giderler ayrı ayrı yazılır.
- Beyanname verilir: Kâğıt ortamında ölenin son ikametgâhının bulunduğu vergi dairesine elden veya taahhütlü posta ile ya da elektronik ortamda İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden verilir. e-Devlet şifresiyle İnteraktif Vergi Dairesi’ne giriş yapılabilir; işlemin kendisi İnteraktif Vergi Dairesi’nde tamamlanır. Yurt dışındaki mirasçılar beyannameyi bulundukları ülkedeki Türk konsolosluğu aracılığıyla da verebilir.
- Tahakkuk ve ödeme: Vergi dairesi beyannameyi inceleyerek vergiyi tahakkuk ettirir; ödeme taksitler hâlinde yapılır ve son taksit ödendiğinde ilişik kesme belgesi alınır.
Mirasçılar tek bir ortak beyanname verebilir ya da her biri ayrı beyanname verebilir. Ortak beyannamenin her mirasçı tarafından imzalanması gerekir; bir mirasçının beyannamesi diğerlerinin yükümlülüğünü kaldırmaz.
Beyanname İçin Gerekli Belgeler
- Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
- Ölüm belgesi veya vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Taşınmazlar için belediyeden alınan ölüm yılına ait emlak vergisi değeri yazısı ve tapu kayıtları
- Banka hesapları için ölüm tarihi itibarıyla bakiye yazıları
- Araçlar için ruhsat fotokopisi ve rayiç değeri gösteren belge
- Şirket ortaklığı varsa ölüm tarihli bilanço veya pay değerini gösteren belge; hisse senetleri için borsa değeri
- İndirilecek borçlar için alacaklı kurumdan alınan borç yazıları, vergi borcu dökümü, cenaze ve defin gider faturaları
- Vasiyetname veya miras sözleşmesi varsa örneği
- Avukat aracılığıyla veriliyorsa vekaletname
Veraset ve İntikal Vergisi Ne Zaman Beyan Edilir?
Beyan süresi, ölümün gerçekleştiği yere ve mükellefin bulunduğu yere göre değişir (VİVK m. 9):
| Ölümün gerçekleştiği yer | Mükellefin bulunduğu yer | Beyan süresi |
|---|---|---|
| Türkiye | Türkiye | Ölüm tarihinden itibaren 4 ay |
| Türkiye | Yabancı ülke | Ölüm tarihinden itibaren 6 ay |
| Yabancı ülke | Türkiye | Ölüm tarihinden itibaren 6 ay |
| Yabancı ülke | Ölümün gerçekleştiği ülke | Ölüm tarihinden itibaren 4 ay |
| Yabancı ülke | Başka bir yabancı ülke | Ölüm tarihinden itibaren 8 ay |
| Gaiplik hâlinde | — | Gaiplik kararının ölüm siciline işlendiği tarihten itibaren 1 ay |
| Bağış ve diğer ivazsız intikaller | — | Malın hukuken iktisap edildiği tarihten itibaren 1 ay |
Veraset yoluyla intikallerde, miras payı istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmesi gerekir; bu hâlde vergi çıkmaz, ancak beyanname ilişik kesme belgesi için gereklidir. İvazsız intikallerde ise istisna tutarının altında kalan bağışlar için beyanname verilmez.
2026 Veraset ve İntikal Vergisi İstisna Tutarları
İstisna tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No’lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir:
| İntikal türü | 2026 istisna tutarı |
|---|---|
| Çocuklar (evlatlıklar dâhil) ve eşten her birine düşen miras payı | 2.907.136 TL |
| Çocuk bulunmaması hâlinde eşe düşen miras payı | 5.817.845 TL |
| Bağış ve diğer ivazsız intikaller (her bir intikal için) | 66.935 TL |
| Yarışma, çekiliş ve şans oyunu ikramiyeleri | 66.935 TL |
Çocuk ve eş istisnası her mirasçı için ayrı ayrı uygulanır; üç çocuk ve eşin mirasçı olduğu bir terekede dört ayrı istisna düşülür. Anne, baba, kardeş ve diğer mirasçılar için tutarsal istisna yoktur; bunların payı ilk liradan itibaren vergiye tabidir. Bunların dışında kanunun 4. maddesi; ev eşyası, ölene ait şahsi eşya ve aile hatırası niteliğindeki eşya ile örf ve âdete göre verilen hediye ve çeyiz gibi bazı malları da tutara bakılmaksızın vergi dışı tutar.
2026 Veraset ve İntikal Vergisi Oranları
Vergi artan oranlıdır: matrah dilimlere bölünür ve her dilim kendi oranıyla vergilendirilir; matrahın tamamına tek oran uygulanmaz.
| Matrah dilimi (2026) | Veraset yoluyla intikal | İvazsız intikal |
|---|---|---|
| İlk 3.000.000 TL | %1 | %10 |
| Sonra gelen 7.000.000 TL | %3 | %15 |
| Sonra gelen 15.000.000 TL | %5 | %20 |
| Sonra gelen 30.000.000 TL | %7 | %25 |
| 55.000.000 TL’yi aşan kısım | %10 | %30 |
Bir kişiye anne, baba, eş veya çocuklarından yapılan bağışlarda (evlatlıktan evlat edinene yapılanlar hariç) ivazsız intikal oranlarının yarısı uygulanır; yani %5’ten başlayıp %15’e kadar çıkar.
Veraset ve İntikal Vergisi Nasıl Hesaplanır?
- Terekedeki her mal, ölüm tarihindeki değeriyle toplanır (brüt tereke).
- Ölenin belgeli borçları, vergi borçları ve cenaze giderleri düşülür (net tereke).
- Net tereke, veraset ilamındaki paylara göre mirasçılar arasında bölüştürülür.
- Her mirasçının payından kendi istisnası düşülür; kalan tutar matrahtır.
- Matrah, tarifedeki dilimlere göre vergilendirilir ve dilim vergileri toplanır.
Örnek vergi hesaplaması
Ölenin 15.000.000 TL emlak vergisi değerli bir dairesi ve 3.000.000 TL banka mevduatı olsun; 500.000 TL kredi borcu ve 100.000 TL cenaze gideri belgelendirilsin. Mirasçıları eşi ve iki çocuğudur.
| Aşama | Tutar |
|---|---|
| Brüt tereke | 18.000.000 TL |
| İndirilen borç ve giderler | 600.000 TL |
| Net tereke | 17.400.000 TL |
| Eşin payı (1/4) | 4.350.000 TL |
| Her çocuğun payı (3/8) | 6.525.000 TL |
Eşin vergisi: 4.350.000 − 2.907.136 = 1.442.864 TL matrah. İlk dilimde kaldığından %1 uygulanır: 14.428,64 TL.
Her çocuğun vergisi: 6.525.000 − 2.907.136 = 3.617.864 TL matrah. İlk 3.000.000 TL için %1 = 30.000 TL; kalan 617.864 TL için %3 = 18.535,92 TL. Toplam 48.535,92 TL. Bu tutar altı taksite bölündüğünde her taksit yaklaşık 8.089 TL olur.
Tereke daha büyükse dilimler sırayla dolar: örneğin 12.000.000 TL matrah için ilk 3.000.000 TL’ye %1 (30.000 TL), sonraki 7.000.000 TL’ye %3 (210.000 TL), kalan 2.000.000 TL’ye %5 (100.000 TL) uygulanır ve vergi 340.000 TL olur.
Matrahtan İndirilebilecek Borç ve Giderler
Kanunun 12. maddesine göre aşağıdaki kalemler, belgelenmek şartıyla tereke değerinden düşülür:
| Kalem | İndirilebilir mi? | Belge |
|---|---|---|
| Ölenin banka kredisi, kredi kartı ve diğer belgeli borçları | Evet | Alacaklıdan alınan ölüm tarihli borç yazısı, sözleşme |
| Ölenin vergi borçları | Evet | Vergi dairesi borç dökümü |
| Cenaze, defin ve ölüm ilanı giderleri | Evet | Fatura ve makbuzlar |
| Yurt dışındaki mallar için o ülkede ödenen veraset vergisi | Evet | Yabancı vergi idaresinden alınan ödeme belgesi |
| Mirasçıların kendi borçları | Hayır | — |
| Ölümden sonra doğan miras paylaşım masrafları, avukat ücreti | Hayır | — |
Belgesiz beyan edilen borçlar indirilmez; belgeler beyannameye eklenir. Ölenin bir mirasçısına olan borcu da geçerli belgeyle ispatlanırsa indirilebilir.
Veraset ve İntikal Vergisi Ne Zaman ve Nasıl Ödenir?
Tahakkuk eden vergi, tahakkuk tarihinden itibaren üç yılda ve her yıl Mayıs ile Kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte, toplam altı taksitte ödenir (VİVK m. 19). Mükellef dilerse taksitleri beklemeden tamamını ödeyebilir. Ödeme, İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden kredi kartı veya banka kartıyla, anlaşmalı bankalar ve vergi dairesi vezneleri aracılığıyla yapılabilir. Yarışma ve çekiliş ikramiyelerinde vergi, beyanname verme süresi içinde ödenir.
Taksitler devam ederken mirasçıların taşınmazı satması veya banka hesabından para çekmesi gerekiyorsa vergi dairesi, kalan vergiye karşılık teminat alarak ya da ilgili kısım için ödeme yapılarak ilişik kesme belgesi verebilir. Bankalar, veraset ilamı ve ilişik kesme belgesi olmadan ödeme yapmaz; bazı hâllerde kanunun 17. maddesine göre ödenen tutar üzerinden vergi dairesine aktarılmak üzere kesinti yaparak ödeme yapabilir. Tapuda mirasçılar adına intikal ve sonrasında yapılacak devir için gereken belgeler miras intikal işlemleri yazısında açıklanmıştır.
Beyanname Geç Verilirse veya Hiç Verilmezse Ne Olur?
Veraset ve intikal vergisinde diğer vergilerden farklı bir ek süre düzenlemesi vardır. Vergi Usul Kanunu’nun 342. maddesine göre beyanname süresinde verilmezse vergi dairesi mükellefe tebliğle 15 günlük ek süre verir; beyanname bu sürede verilirse ceza kesilmez. Bu sürede de verilmezse ikinci bir 15 günlük süre verilir ve beyanname bu sürede verilirse yalnızca ikinci derece usulsüzlük cezası uygulanır. İkinci süre de geçirilirse vergi, idarece takdir yoluyla tarh edilir; vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gündeme gelir.
Süresi geçmiş beyanname, idare harekete geçmeden önce pişmanlıkla da verilebilir; bu hâlde vergi ziyaı cezası kesilmez, yalnızca pişmanlık zammı ödenir. Beyanname verilmediği sürece ilişik kesme belgesi alınamayacağından tereke malları üzerinde tasarruf da fiilen mümkün olmaz. Tahakkuk eden verginin taksitleri zamanında ödenmezse gecikme zammı işler. Kesilen cezaya karşı dava ve uzlaşma yolları için vergi cezasına itiraz süresi yazısına bakabilirsiniz.
Yurt Dışında Yaşayan Mirasçılar İçin Süreler
Yurt dışında yaşayan mirasçının beyan süresi, ölümün gerçekleştiği yere göre altı veya sekiz aydır; ölüm mirasçının yaşadığı yabancı ülkede gerçekleşmişse dört aydır. Beyanname, bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğu aracılığıyla ya da e-Devlet şifresiyle İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden verilebilir. Yurt dışında bulunan mallar için o ülkede ödenen veraset vergisi, Türkiye’deki matrahtan indirilir. Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu mirasçılar, Türkiye’deki mallar için Türk vatandaşlarıyla aynı kurallara tabidir.
Bağış ve Diğer İvazsız İntikallerde Vergi
Bir kişinin sağlığında başkasına karşılıksız olarak mal vermesi de aynı kanun kapsamındadır; ancak kurallar mirastan farklıdır:
| Konu | Veraset yoluyla intikal | İvazsız intikal (bağış) |
|---|---|---|
| Verginin doğduğu an | Ölüm | Malın hukuken iktisabı (tapuda tescil, teslim) |
| Beyan süresi | 4–8 ay | 1 ay |
| 2026 istisnası | Çocuk ve eş için 2.907.136 TL | 66.935 TL |
| Oranlar | %1–%10 | %10–%30; anne-baba-eş-çocuk arasında yarısı |
| İstisna altında beyanname | Verilir | Verilmez |
Uygulamada en sık karşılaşılan örnek, anne veya babanın çocuğuna tapuda ev bağışlamasıdır. Emlak vergisi değeri 4.000.000 TL olan bir dairenin anneden çocuğa bağışında matrah 4.000.000 − 66.935 = 3.933.065 TL’dir. Anne-çocuk arasındaki bağışta oranların yarısı uygulanır: ilk 3.000.000 TL için %5 (150.000 TL), kalan 933.065 TL için %7,5 (69.979,88 TL); vergi 219.979,88 TL olur. Bu tutar, aynı işlemde ödenen tapu harcından ayrıdır; harç hesabı için tapu harcı hesaplama yazısına bakabilirsiniz. Bağışlanan taşınmaz için beyanname, tapuda tescilden itibaren bir ay içinde bağışı alan kişi tarafından verilir.
Sık Sorulan Sorular
Miras payım istisnanın altındaysa vergi öder miyim?
Hayır, vergi çıkmaz. Ancak veraset yoluyla intikallerde beyanname yine de verilmelidir; ilişik kesme belgesi bu beyanname üzerine düzenlenir.
Veraset ve intikal vergisi ödenmeden tapu devri yapılır mı?
Mirasçılar adına tapuda intikal için ve özellikle taşınmazın üçüncü kişiye satışında vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesi aranır. Vergi henüz taksitlendirilmişse kalan tutar için teminat gösterilerek belge alınabilir.
Beyannameyi mirasçılardan biri tek başına verebilir mi?
Her mirasçı kendi payı için beyanname verebilir; ortak beyanname ise tüm mirasçılarca imzalanmalıdır. Bir mirasçının verdiği beyanname diğerlerinin yükümlülüğünü kaldırmaz.
Reddi miras yapan mirasçı vergi öder mi?
Hayır. Mirası süresinde reddeden kişi mirasçı sayılmadığından beyanname vermez ve vergi ödemez; reddedilen pay kime geçtiyse mükellef o kişidir.
Dul ve yetim aylığı veya SGK ölüm yardımı vergiye tabi mi?
Kanunun 4. maddesinde sayılan sosyal güvenlik ödemeleri ve aylıklar veraset ve intikal vergisinin konusuna girmez; bunlar tereke değil, hak sahibinin kendi hakkıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İstisna tutarları ve tarife dilimleri her yıl Aralık ayında yayımlanan Genel Tebliğ ile güncellenir; 2027 ve sonrası için tutarlar değişecektir. Somut terekenin değerlemesi ve indirim kalemleri, miras hukuku ve vergi hukuku boyutlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
