Vasiyetname Düzenleme Yaşı Kaçtır? (15, 65 ve 90 Yaş Üzeri Durumlar) 

Vasiyetname düzenleme yaşı, miras hukukunda en çok merak edilen ve uygulamada en sık yanlış anlaşılan konulardan biridir. Özellikle “vasiyetname kaç yaşında yapılır?”, “15 yaş altı vasiyetname geçerli mi?” ve “ileri yaşta yapılan vasiyetname iptal edilir mi?” soruları sıkça gündeme gelmektedir. Türk Medeni Kanunu, vasiyetname yapabilmek için bir alt yaş sınırı öngörmüş; ancak üst yaş sınırı getirmemiştir. Bu nedenle vasiyetnamede belirleyici olan, yalnızca yaş değil, kişinin ayırt etme gücüne sahip olup olmadığıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 502. maddesine göre, ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş kişiler vasiyetname düzenleyebilir. 15 yaşından küçüklerin yaptığı vasiyetnameler geçerli değildir. Buna karşılık, ileri yaş tek başına vasiyetnamenin geçersizliği sonucunu doğurmaz.

Vasiyetname Düzenleyen Kişinin Yaşı Önemli midir?

Vasiyetnameler çoğu zaman ileri yaşlarda düzenlenmektedir. Bu durum, vasiyetname düzenleyen kişinin yaşının hukuken ne kadar önemli olduğu sorusunu gündeme getirir. Bir kişi 80, 90 hatta 95 yaşında da vasiyetname düzenleyebilir. Yaşın ileri olması, tek başına vasiyetname yapmaya engel değildir. Önemli olan, kişinin yaptığı hukuki işlemin anlam ve sonuçlarını kavrayabilmesidir. Başka bir ifadeyle, belirleyici ölçüt kişinin ayırt etme gücüdür.

15 Yaşın Altındakiler Vasiyetname Düzenleyebilir mi?

Hayır. Bir kişinin vasiyetname düzenleyebilmesi için en az 15 yaşını doldurmuş olması gerekir. 15 yaşını doldurmamış bir kişinin düzenlediği vasiyetname, ölümünden sonra ortaya çıksa bile geçersiz kabul edilir. Kanun koyucu, çocukların kolay etkilenebilir olması ve iradelerinin korunması amacıyla vasiyetname için bir alt yaş sınırı getirmiştir.

Vasiyetnameyi Düzenleyen Kişinin Akıl Sağlığı (Ayırt Etme Gücü)

Vasiyetname düzenleyen kişinin, yaptığı işlemin anlam ve sonuçlarını kavrayabilecek durumda olması gerekir. Doğruyu yanlıştan ayıramayan, kararlarının sonuçlarını değerlendiremeyen kişilerin düzenlediği vasiyetnameler iptal edilebilir. Burada önemli olan, kişinin vasiyetnameyi düzenlediği andaki zihinsel durumudur.

Uygulamada bazı kişiler ileri yaş, ağır hastalıklar, unutkanlık, nörolojik ya da psikiyatrik rahatsızlıklar nedeniyle bu ayırt etme gücünü kaybedebilir. Bu gibi durumlarda, kişinin kendi menfaatine uygun karar verememesi ve kolayca etki altına girmesi mümkündür. Böyle bir durumda düzenlenen vasiyetname, ölümden sonra açılacak dava ile iptal edilebilir.

Yargıtay Kararına Göre İleri Yaşta Yapılan Vasiyetname Geçerli midir?

Yargıtay uygulamasında, ileri yaşta yapılan vasiyetnamelerin sırf yaş nedeniyle geçersiz sayılmadığı görülmektedir. Uygulamada, vasiyetnameyi düzenleyen kişinin fiil ehliyetine sahip olup olmadığı çoğu zaman Adli Tıp raporu ile tespit edilir. Eğer kişinin işlem tarihinde fiil ehliyetine ve ayırt etme gücüne sahip olduğu belirlenirse, vasiyetnamenin yalnızca yaş gerekçesiyle iptali mümkün olmaz. Bu durum, asıl ölçütün yaş değil, ayırt etme gücü olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

65 Yaş Üstü Kişiler Vasiyetname Düzenleyebilir mi?

Uygulamada sıkça “65 yaş üstü kişilerin vasiyetnamesi geçerli mi?” veya “doktor raporu almak zorunlu mu?” soruları sorulmaktadır. Kanunda üst yaş sınırı bulunmamaktadır. Bu nedenle 65 yaş üstündeki kişiler de, ayırt etme gücüne sahip oldukları sürece vasiyetname düzenleyebilirler. Yaşın ilerlemiş olması, tek başına vasiyetname yapmaya engel değildir.

Kanunen, belirli bir yaştan sonra mutlaka sağlık raporu alınmasını zorunlu kılan bir düzenleme yoktur. Ancak kişinin ciddi sağlık sorunları varsa, ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlaması açısından sağlık raporu alınması uygulamada tercih edilebilmektedir.

Örneğin kişi; ağır hastalık geçirmiş olabilir, uzun süreli tedavi görüyor olabilir, felç geçirmiş ya da yatağa bağımlı olabilir. Bu durumların hiçbiri tek başına vasiyetname düzenlemeye engel değildir. Burada da temel ölçüt, kişinin vasiyetnameyi düzenlediği anda ayırt etme gücüne sahip olup olmadığıdır.

Vasiyetname Düzenlerken İzin Almak Gerekir mi?

Hayır. Bir kişinin vasiyetname düzenlemek için çocuklarına veya başka bir yakınına haber vermesi ya da izin alması gerekmez. Vasiyetname, kişinin tamamen kendi iradesine dayanan bir ölüme bağlı tasarruftur. Bu nedenle üçüncü kişilerin onayı veya izni aranmaz.

Yaş Sebebiyle Vasiyetnamenin İptali Mümkün mü?

15 yaşından küçüklerin düzenlediği vasiyetnameler geçersizdir. Ancak yalnızca ileri yaşta olmak, vasiyetnamenin iptali için yeterli değildir. Vasiyetnamenin iptalini gerektiren husus, kişinin yaşı değil, vasiyetnameyi düzenlediği sırada ayırt etme gücünün bulunmamasıdır. Eğer bu güç yoksa, vasiyetnamenin iptali mümkündür.

Vasiyetname düzenleyebilmek için 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Bunun dışında kanunda bir üst yaş sınırı yoktur. 65, 80 veya 90 yaşında olmak tek başına vasiyetnamenin geçersizliği sebebi değildir. Asıl önemli olan, vasiyetname düzenlendiği anda kişinin ayırt etme gücüne sahip olup olmadığıdır.

Vasiyetname düzenleme yaşı, geçerli bir vasiyetname hazırlanabilmesi için kritik bir şarttır. Ancak vasiyetnamenin nasıl hazırlanacağı, türleri ve hukuki sonuçları da en az yaşı kadar önemlidir. Bu konuların tamamını vasiyetname başlıklı yazımızda detaylı şekilde bulabilirsiniz.