Resmi Vasiyetname Nedir? Nasıl Yapılır? Şartları ve Örneği 

Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra mal varlığının nasıl paylaşılacağını belirlediği hukuki bir tasarruftur. Türk hukukunda vasiyetname resmi vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname olmak üzere üç şekilde yapılabilir.

Bu vasiyetname türleri arasında en güvenli olanı resmi vasiyetname olarak kabul edilir. İyi saklanmazsa el yazılı vasiyetname yok olabilir ya da kaybolabilir. Bu tür tehlikeleri önlemek için resmi vasiyetname düzenleyebilirsiniz. Resmi vasiyetnamede sizden başka noter ve iki tanık da vasiyetnameyi imzalayacaktır.

Noter dışında sulh hukuk mahkemesi ile yurt dışındaki Türk konsoloslukları da vasiyet düzenleyebilir. Resmi vasiyetname ile ilgili hükümler Türk Medeni Kanununun 532 ve 537 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 

Bu yazıda resmi vasiyetname düzenlemenin faydalarının neler olduğunu, resmi vasiyetnamenin nasıl düzenlendiğini, kimlerin tanık olarak katılamayacağını ve yasaklı kişilerin vasiyetname düzenlemesine katılmasının sonuçlarının neler olabileceğini anlatmaya çalışacağım. Resmi vasiyetname, kişinin ölümünden sonra mallarının nasıl dağıtılacağına dair yasal ve bağlayıcı bir belgedir. 

Resmi Vasiyetname Nedir? 

Resmi vasiyetname, miras bırakan kişinin son arzularını resmi bir memur önünde açıklayarak düzenlediği vasiyetname türüdür. 

Resmi vasiyetname şu kişiler tarafından düzenlenebilir:

• noter
• sulh hakimi
• kanunen yetkili diğer resmi memurlar

Uygulamada en sık karşılaşılan yöntem, vasiyetnamenin noter huzurunda düzenlenmesidir.

Resmi vasiyetname, vasiyetname türleri arasında en güvenli yöntemlerden biridir. Ancak vasiyetname yalnızca noter huzurunda yapılan bu türden ibaret değildir. Vasiyetnamenin tüm türleri, geçerlilik şartları ve hukuki sonuçları hakkında ayrıntılı bilgi için vasiyetname başlıklı ana yazımızı inceleyebilirsiniz.

Resmi Vasiyetname Nasıl Yapılır? 

Vasiyetname düzenlemek isteyen miras bırakan herhangi bir notere giderek vasiyetname düzenleyebilir. Noter istediğiniz şekilde vasiyetnameyi yazar ve okuması için size verir. Okuduğunuz vasiyetname istekleriniz doğrultusunda hazırlanmışsa imzalayabilirsiniz, eğer okuduğunuz metinde hata veya eksiklik bulunuyorsa değiştirilmesini istediğiniz kısımları bildirmeniz gerekir. Miras bırakanın vasiyetnameyi imzalamasından sonra noter de imzasını atar ve düzenleme tarihini yazar.

Vasiyetname Düzenleme Süreci 

Uygulamada vasiyetname bir avukat tarafından hazırlanır. Vasiyetnamede vasiyetçinin, tanıkların ve noterin imzasının bulunması zorunludur. İlk önce vasiyetçi sonra noter en son da tanıklar imzalar. 

Şahitlerin 3 hususta tanıklık yapması ve bunun vasiyet metnine yazılması gerekir. ilk husus, vasiyet metninin okunması için vasiyetçiye verildiği ve vasiyetçinin de vasiyetnameyi okuduğuna ilişkindir. Tanıklar ayrıca; miras bırakanın vasiyetini okuduğunu ve vasiyetnamenin son arzularına uygun olduğunu beyan ettiğini bildirmelidirler. Son olarak tanıklar, miras bırakanı vasiyet yapmaya ehil olduğunu gördüklerini ifade ederler. Bahsedilen bu üç şerhin vasiyetname metninde yazılı olması zorunludur. Bu şerhlerden birinin eksik olması nedeniyle vasiyetname iptal edilebilir.

Resmi Vasiyetnamenin Geçerlilik Şartları 

Resmi vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için bazı hukuki şartların bulunması gerekir.

Vasiyetnameyi hazırlayan kişinin 15 yaş ve üzeri olması ve akli dengesinin yerinde olması gerekmektedir.  Vasiyetname içeriğinin, kişinin iradesini açık ve anlaşılır bir şekilde ifade etmesi şarttır. Herhangi bir belirsizlik veya çok yorumlu ifadeler, vasiyetnamenin geçersiz sayılmasına yol açabilir. 

Vasiyetnamenin düzenlendiği tarih de belirtilmelidir. Vasiyetnamenin geçerliliği için bu koşulların tümünün eksiksiz bir şekilde karşılanması gerekmektedir. Eğer koşullardan biri dahi sağlanmamışsa, vasiyetname hukuki olarak geçersiz sayılabilir.  

Ayırt etme gücünün bulunması 

Vasiyet eden kişinin:

• ayırt etme gücüne sahip olması
• en az 15 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir.

Ayırt etme gücü bulunmayan bir kişinin yaptığı vasiyetname geçersiz sayılabilir.

Resmi memur önünde yapılması 

Vasiyetname mutlaka resmi bir görevli önünde düzenlenmelidir.

Bu görevli:

• noter
• sulh hakimi olabilir.

Resmi memur önünde yapılmayan vasiyetname resmi vasiyetname sayılmaz.

İki tanığın bulunması 

Resmi vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için işlem sırasında iki tanığın hazır bulunması zorunludur. Miras bırakan ve noter vasiyetnameyi imzaladıktan hemen sonra miras bırakan, vasiyetnameyi okuduğunu, bunun son arzularını içerdiğini noterin huzurunda iki tanığa beyan eder.

Tanıklar, bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve miras bırakanı tasarruf ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.

Resmi Vasiyetnamede Tanık Olamayacak Kişiler 

Bazı kişilerin  vasiyetname düzenlenmesi sırasında tanık olarak katılmaları yasaktır. Ayrıca vasiyetname düzenlenmesine katılacak olan tanıkların, üzerlerine tanıklık yaptıkları vasiyetnamelerle kendilerine veya aile bireylerine -üst soy, alt soy, eş ve kardeşlerine- menfaat sağlanması yasaktır. Eğer böyle bir durum söz konusu olursa, vasiyetnamenin iptali söz konusu olabilir.

Tanık olması yasak olan kişiler 

Vasiyetname düzenleyen kişinin eşi, anne ve babası ile bunların eşi, çocukları, torunları ve torun çocukları ile bunların eşleri, kardeşleri ve kardeşlerinin eşleri resmi vasiyetnamenin düzenlenmesine katılamazlar. Ayrıca fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar da vasiyetnamenin düzenlenmesine katılamazlar. Bu kişilerin tanık olması durumunda vasiyetname iptal edilebilir.

Okuma Yazma Bilmeyen Kişiler İçin Resmi Vasiyetname 

Resmi vasiyetname düzenlenmesi okuma yazma bilenler ve bilmeyenler için farklı şekillerde yapılmaktadır. Vasiyetname düzenleyen kişinin okuma yazma bilmemesi veya bir başka sebeple yazılanları okuyamaması veya imzalayamaması durumunda yazılanlar noter tarafından kendisine okunur. Noterin vasiyetnameyi okuduğu sırada tanıklar da aynı ortamda bulunurlar ve vasiyetname metnini dinlerler. Bunun üzerine miras bırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder. Bu durumda tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde noter tarafından miras bırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.

Tanıkların miras bırakanı ehil gördüklerine yönelik beyanlarına rağmen vasiyetname ehliyetsizlik sebebiyle iptal edilebilir. Zira be beyan miras bırakanın fiil ehliyetine tamamen sahip olduğu anlamına gelmez ama kuvvetli bir karine teşkil eder. Tanıkların bu beyanı hastane ya da doktor raporu yerine geçmez. 

Resmi Vasiyetname Örneği 

Basit bir resmi vasiyetname örneği şu şekilde olabilir:

Ben ………., ayırt etme gücüne sahip olarak aşağıdaki şekilde vasiyetimi açıklıyorum.

1. İstanbul’da bulunan ……… adresindeki taşınmazımın oğlum ………’a bırakılmasını,
2. Banka hesabımda bulunan paranın %50’sinin kızım ………’a verilmesini,
3. Cenaze giderlerimin miras bıraktığım mal varlığından karşılanmasını vasiyet ederim.

Tarih:

İmza:

Bu metin resmi memur tarafından düzenlenir ve tanıklar huzurunda imzalanır.

Noterde Yapılan Vasiyetnamenin İptali 

Resmi vasiyetname, noter huzurunda ve tanıkların katılımıyla düzenlenen en güçlü vasiyet türlerinden biridir. Bu nedenle birçok kişi resmi vasiyetnamenin kesin ve iptal edilemez olduğunu düşünür. Ancak bu görüş hukuken doğru değildir. Belirli şartların varlığı halinde resmi vasiyetnamenin iptali mümkündür. Türk hukukunda vasiyetnamelerin iptali belirli sebeplere dayanmalı ve mahkeme kararı ile gerçekleşmelidir.

Vasiyeti yapan kişinin akıl sağlığının yerinde olmaması, vasiyetnamenin usulsüz bir şekilde düzenlenmiş olması, miras bırakanın cebir, hile veya tehdit altında vasiyetname düzenlemiş olması ve vasiyetnamedeki ifadelerin kanunlara aykırı olması durumlarından birinin varlığı halinde vasiyetnamenin iptal edilmesi mümkündür.

Örnek olarak, resmi bir vasiyetname hazırlanmış olsa dahi, eğer vasiyetnamede yasal olarak gereken iki tanık imzası eksikse, bu vasiyetname iptal edilebilir. Aynı şekilde, vasiyet edenin imzasının olmaması veya vasiyet edenin, vasiyetnamenin hazırlandığı sıradaki ayırt etme gücünün olmaması halinde vasiyetname iptal edilir.

Resmi Vasiyetname Ne Zaman Açılır? 

Vasiyetname düzenleyen kişinin nüfusa ölüm kaydı düşmesi ile birlikte noterde bulunan vasiyetnamesi, Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilir. Sulh Hukuk Mahkemesi hâkimi, kişinin yasal mirasçılarına ve vasiyetnamede adı geçen atanmış mirasçılarına tebligat ile duruşma gününü bildirir. Bu duruşmada miras bırakanın düzenlediği vasiyetname hâkim tarafından okunur. Böylelikle vasiyetname açılmış ve okunmuş olur. Vasiyetnamenin açılıp okunmasıyla vasiyetnamenin iptali davası açmak için süre başlamış olur.

Resmi Vasiyetname Neden Tercih Edilmelidir? 

Resmi şekilde düzenlenen vasiyetnamenin el yazılı vasiyetnameye göre bazı faydaları bulunmaktadır. Öncelikle resmi şekilde düzenlenen vasiyetname noter tarafından saklanacak ve ölüm sonrasında da açıklanmak üzere mahkemeye teslim edilecektir. Bu yönüyle kaybolma, yırtılma ve benzeri şekillerle zarara uğrama olasılığı en aza inmiş olacaktır. 

Ayrıca resmi vasiyetname düzenlenmesi halinde kişinin tehdit ve korkutma altında vasiyetname düzenlediği de söylenemeyecektir. Bunun yanında resmi vasiyetnameyi düzenleyen noterin kullandığı dil ve ifadeler vasiyetnamenin daha anlaşılır olmasını sağlayacaktır. Noter onayının varlığı, belgenin sonradan değiştirilmediğini veya tahrif edilmediğini gösterir. Böylece vasiyetnamenin güvenilirliği artar. 

Noterde Vasiyetname Ücreti 

Resmi vasiyetname düzenlenmesi için noterlik ücreti alınır. Noterde vasiyetname düzenlemek isteyen kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri vasiyetnamenin maliyetidir. Türkiye’de noterde düzenlenen resmi vasiyetnameler için ödenecek ücret sabit bir rakam değildir; ücret, noterlik ücret tarifesi kapsamında birden fazla kalemden oluşur. Bu nedenle vasiyetname için ödenen toplam tutar birkaç farklı giderin birleşmesiyle ortaya çıkar.

Noterlik ücretleri her yıl yayımlanan Noterlik Ücret Tarifesi ile belirlenir. Bu ücret sayfa sayısına göre değişir. Kısa bir vasiyetname metni için ücret daha düşük olurken, birkaç sayfadan oluşan ayrıntılı bir vasiyetname için ücret artabilir. Noterde düzenlenen vasiyetnameler noter tarafından saklanır ve ölümden sonra açılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir. Vasiyetnamenin saklanması işlemi de noterlik hizmeti kapsamında ücretlendirilir. Ayrıca vasiyetname düzenlendikten sonra kişi isterse kendisine onaylı bir suret verilebilir. Bu durumda her bir suret için ücret ödenmesi gerekir.

Noterler, 2026 yılında yaptıkları vasiyetname ve vakıf senedi düzenlemesinden 2.661,62 TL düzenleme ücreti alırlar. Bunun dışında 58,82 TL’den az olmamak üzere noterlik ücreti alırlar. Noterler, her ne suretle olursa olsun yazdıkları kağıtların dairede kalan nüshası ile iş sahibine verilen asıl ve örneklerinin her sayfasından 80,68 TL yazı ücreti alırlar. Noterler, saklayacakları emanetler için maktu olarak yıllık 186,36 TL ücret alırlar. Noterler resmi vasiyetname düzenlediklerinde 10 yıllık saklama ücretini peşin olarak almaktadırlar. 

Resmi Vasiyetname ile El Yazılı Vasiyetname Arasındaki Farklar 

Vasiyetname, hukukumuzda üç farklı şekilde yapılabilir. Bunlardan en yaygın olanları resmi vasiyetname ve el yazılı vasiyetname türleridir.

Resmi vasiyetname ile el yazılı vasiyetname arasında önemli farklar bulunmaktadır.

Resmi vasiyetname, resmi memur tarafından düzenlendiği için uygulamada en güvenli vasiyetname türü olarak kabul edilmektedir.

Resmi Vasiyetname Hangi Durumlarda Tercih Edilmelidir? 

Resmi vasiyetname özellikle şu durumlarda tercih edilmelidir:

• büyük malvarlığı bulunan kişilerde
• mirasçılar arasında uyuşmazlık ihtimali varsa
• hukuki güvenlik sağlamak isteniyorsa
• vasiyetnamenin iptal edilme riskinin azaltılması amaçlanıyorsa

Resmi vasiyetname sayesinde miras bırakan kişinin iradesi daha güvenli şekilde korunur.

Resmi Vasiyetname Düzenlerken Dikkat Edilmesi Gerekenler 

Resmi vasiyetname hazırlanırken bazı önemli hususlara dikkat edilmelidir.

Ayırt etme gücü 

Vasiyet eden kişinin işlem sırasında ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Aksi durumda vasiyetname iptal edilebilir.

Tanıkların uygun olması 

Tanıkların:

• mirasçı olmaması
• vasiyetname ile menfaat sağlamaması gerekir.

Açık ve anlaşılır ifadeler kullanılması 

Vasiyetnamenin açık ve anlaşılır olması önemlidir. Belirsiz ifadeler mirasçılar arasında uyuşmazlıklara yol açabilir.

Resmi Vasiyetname Hakkında Sık Sorulan Sorular (H2)

Resmi vasiyetname noterde mi yapılır? 

Evet. Uygulamada resmi vasiyetnameler çoğunlukla noterler tarafından düzenlenir.

Resmi vasiyetname kaç yıl geçerlidir?

Vasiyetname, vasiyet eden kişi tarafından geri alınmadığı sürece geçerliliğini korur.

Resmi vasiyetname iptal edilebilir mi? 

Evet. Kanunda belirtilen sebepler mevcutsa iptal davası açılabilir.

Resmi vasiyetname değiştirilir mi? 

Vasiyet eden kişi yeni bir vasiyetname düzenleyerek eski vasiyetnameyi değiştirebilir.

Resmi vasiyetname nerede saklanır?

Resmi vasiyetname, düzenlendikten sonra noter tarafından saklanır. Noter, vasiyetnamenin güvenli şekilde muhafazasını sağlar ve ölümden sonra açılması için ilgili mahkemeye gönderir.

Resmi vasiyetname bozulur mu?

Evet, resmi vasiyetname bazı durumlarda iptal edilebilir. Şekil şartlarına uyulmadan düzenlenmişse, tanıklarla veya noterle ilgili eksiklik varsa, ya da vasiyetname baskı, tehdit veya aldatma altında yapılmışsa mahkeme kararıyla geçersiz sayılabilir.