Ortaklığın Giderilmesi (İzale i Şuyu)Davası Ne Kadar Sürer
Ortaklığın giderilmesi davası ortalama 15 – 18 ayda karara bağlanmaktadır. Dava açıldıktan sonra mahkeme tarafından ilk duruşmanın yapılacağı tarih belirlenir. Mahkemenin iş yüküne göre ilk duruşma dava açıldıktan 3 ay sonra da olabilir, 10 ay sonra da olabilir.
Ortaklığın giderilmesi davası (izale-i şuyu), paylı mülkiyete konu taşınmazın ortaklar arasındaki hukuki ilişkisinin sona erdirilmesini sağlayan bir dava türüdür. Davanın süresi, taşınmazın niteliğine, paydaş sayısına ve mahkeme sürecine göre değişebilir. Ortaklığın giderilmesi davasının şartları, süreci ve sonuçları hakkında ayrıntılı bilgiye Ortaklığın Giderilmesi Davası başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Dava dilekçesi ve ilk duruşma tarihini bildiren tensip zaptı tüm taraflara posta ile bildirilir. İlk duruşmanın yapılabilmesi için duruşma gün ve saatinin tüm taraflara bildirilmiş olması gerekir. Bazen mirasçılardan bazılarının yurt dışında ikamet ediyor olmaları, Türk vatandaşlığından çıkmış olmaları sebebi ile kendilerine tebligat yapılması mümkün olmamış olabilir. Böyle bir durumda ne yazık ki ön inceleme duruşmasının ertelenmesine karar verilir ve tebligatın yapılması beklenir. Bu da dava süresini uzatır.
Mahkeme tarafından dava konusu gayrimenkulün tapu kaydı, imar kayıtları, krokisi ilgili tapu müdürlüğünden ve belediye başkanlığından istenir. Bazen tapu kaydında adı olan kişilerin dava dosyasında davalı olarak yer almadığı tespit edilebilir. Tapuda adı olan herkesin davada taraf olarak bulunması zorunlu olduğu için bu kişilerin davaya dahil edilmesi süreci dava süresini uzatır. Tapu kaydında adı olan bazı kişiler dava açılmadan önce vefat etmiş olabilir. Ölü kişiler duruşmaya çağrılamayacağı için bu kişilerin mirasçılarının davaya dahil edilmesi gerekir. Bu amaçla mahkeme tarafından davacı tarafa vefat eden kişilerin mirasçılarını gösterir veraset ilamı almak üzere yetki ve süre verilir. Tapu kayıt maliklerinin ölmüş olması da dava süresini uzatabilir. Tüm bu eksiklikler tamamlandıktan sonra ön incelemesi duruşması yapılır ve davalıların itirazları mahkeme tarafından değerlendirilir. Bir sonraki aşama tahkikat aşaması olup, dava konusu gayrimenkulün veya gayrimenkullerin başında keşif yapılır ve bilirkişilerden değer tespitine yönelik rapor alınır.
Bilirkişi incelemesi ve keşif iki duruşma arasında bir tarihte yapılır. Ön inceleme duruşmasında keşif gün ve saati belirlenir. Keşfe hakim, katip, mübaşir, bilirkişiler, taraflar ve tarafların avukatları katılır. Gayrimenkuller birlikte gezilir, ölçülür ve fotoğrafları alınır. Mahkeme tarafından bilirkişi heyetine raporu hazırlamak ve sunmak için 30-40 gün arasında süre verilir. Gayrimenkullerin sayısı fazla ise mahkeme daha uzun süre de verebilir. Duruşmalara ve keşfe davalılar katılmasa da yargılama devam eder. Düzenlenen bilirkişi raporu davanın tüm taraflarına posta yolu ile ulaştırılır ve rapora karşı beyan ve itirazlarını sunmak üzere iki haftalık süre verilir.
Bilirkişi raporunda herhangi bir eksik ya da hata yoksa rapordan sonraki ilk duruşmada mahkeme kararını verir. Ne yazık ki bazen duruşma günü gelmesine rağmen bilirkişi heyeti raporu süresinde teslim etmez. Bilirkişi heyetinin raporu süresinde teslim etmemesi de dava süresinin uzamasına sebep olabilir.
Bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu tespit edilirse mahkeme tarafından ek rapor alınmasına karar verilebilir. Ek rapor alınması durumunda bir duruşma daha yapılması zorunlu olur. Bunun sonucu olarak da dava süresi 3 ile 6 ay süre ile uzayabilir. Eksik husus bulunmaması halinde genelde ikinci duruşmada karar verilecektir. İstanbul’daki mahkemelerde genelde iki duruşma arasındaki süre 3 ile 6 aydır.
Karar duruşmasında mahkeme ortaklığın giderilmesi davasının kabul edildiğine ya da red edildiğine karar verecektir. Eğer ortaklığın giderilmesine karar verilirse ortaklığın satış suretiyle mi yoksa ayın olarak mı taksim edileceği açıklanır. Duruşmada verilen bu karara kısa karar denilir ve mahkemenin bir de gerekçeli karar yazması gerekir. Kanun gereği mahkemenin gerekçeli kararı bir ay içinde yazması beklenilir; fakat bazen bu süre daha uzun olabilir.
Gerekçeli karar davanın tüm taraflarına posta ile ulaştırılmalıdır. Eğer davanın taraflarından biri gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmesini talep etmezse mahkeme kendiliğinden bu tebligatı yapmaz. Bu uygulamanın sonucu olarak eğer dava dosyası takip edilmez ve talepte bulunulmazsa gerekçeli karar yazıldıktan sonra aylar geçse de dava sonuçlanmaz.
Mahkemenin verdiği gerekçeli kararda, karara karşı iki haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yoluna başvurulabileceği yazar. Gerekçeli karar kendisine tebliğ edilmesine rağmen kimse istinaf kanun yoluna başvurmazsa mahkeme kararı kesinleşir ve artık dava konusu gayrimenkullerin satışı istenebilir.
Taraflardan biri bile istinaf kanun yoluna başvurursa dava süresi uzar. İstinaf mahkemesi olan Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği karar kesin olup, bu karara karşı dosya Yargıtay’da temyiz edilemez. İstanbul gibi büyük şehirlerde istinaf incelemesi yaklaşık olarak 2 ile 3 yıl sürmektedir.
Mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından, kararın icra edilmesi için ilgili satış müdürlüğüne başvurulması gerekir. Satış müdürlüğü, mahkeme kararını uygulamaya koyar ve taşınmazın paylaşımını veya satışını gerçekleştirir. Satış işleminden elde edilen para, taşınmazdaki hisse oranlarına göre ortaklar arasında dağıtılır.
Ortaklığın giderilmesi davası sonrasında paranın ödenebilmesi için önce satışın kesinleşmesi ve paranın satış memurluğu hesabına ödenmesi gerekir. Satış ile ortaklığın giderilmesi sürecinde, taşınmaz açık artırma ile satılır. İhaleye katılanlardan en yüksek teklifte bulunan kişiye taşınmaz satılır. Dava sonrasında satış işlemleri yaklaşık 6 ay içinde tamamlanır.
Satın alan kişiye eksik kalan ödemeyi yapması için 10 gün süre verilir. Verilen süre içinde eksik kalan bedelin tamamı ödenmezse ihale düşer. Bu durumda satış memuru, en yüksek teklifi veren kişiden bir önce teklif veren kişiye ihaleyi teklif eder. Ortaklara para ödenebilmesi için satışın kesinleşmesi şarttır. İhale kesinleşmesine rağmen alıcı ödeme yapmadıysa da, ne yazık ki para ödenemez.
Kendisine teklifte bulunan kişi bu teklifi kabul eder ve parayı satış memurluğunun banka hesabına öderse, para ortaklara paylaştırılır. Ayrıca ortakların ve ilgililerin satış gününden itibaren 7 gün içinde ihalenin feshi davası açma hakları vardır. Ortakları yanı sıra ihaleye katılarak teklif veren kişiler de bu yedi günlük süre içinde ihalenin feshi için dava açabilirler. Kimse dava açmazsa ihale kesinleşir ve ortaklara satıştan elde edilen para ödenir. İhalenin feshi davasının sonuçlanması ortalama 12 – 15 ay sürer. İhalenin feshi için dava açılması durumunda mahkeme karar verene kadar ne yazık ki kimseye para ödenmez.
