Miras Taksim Sözleşmesi Nedir? Geçerlilik Şartları ve Örnek

Miras Taksim Sözleşmesi Nedir? Miras taksim (paylaşma) sözleşmesi, mirasçıların tamamının katılımıyla terekedeki malların kime kalacağını belirledikleri yazılı sözleşmedir. Mirasın tamamı paylaşılabileceği gibi yalnızca belirli mallar da paylaşılabilir. Sözleşmenin geçerli olması için yazılı yapılması ve bütün mirasçılar tarafından imzalanması yeterlidir; noterde yapılması zorunlu değildir. Ancak geçerli bir sözleşme tapu kaydını kendiliğinden değiştirmez: taşınmazın paylaşımda kendisine düşen mirasçı adına tescili için ya tapu müdürlüğünde işlem yapılır ya da mahkemeden tescil kararı alınır.

Türk Medeni Kanunu m. 706’ya göre taşınmaz satışları resmî şekilde, yani tapu müdürlüğünde yapılır. Miras paylaşma sözleşmesi bu kuralın istisnasıdır: TMK m. 676, paylaşma sözleşmesinin geçerliliği için yalnızca yazılı şekli arar. Bu nedenle mirasçıların kendi aralarında imzaladıkları adi yazılı sözleşme de onları bağlar ve tescil davasına dayanak olur. Paylaşma sözleşmesiyle miras malları üzerindeki elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete de dönüştürülebilir.

Mirasçılar paylaşma sözleşmesi yapmışlarsa, sözleşmeyle paylaşılan mallar için artık ortaklığın giderilmesi davası açamazlar. Sözleşmenin konusu da miras bırakana ait olmalıdır; terekeye ait olmayan bir mal bu sözleşmeyle paylaşılamaz.

Taksim sözleşmesi, benzer görünen iki işlemden ayrılmalıdır:

Miras Taksim Sözleşmesini Ne Zaman Yapabilirim?

Paylaşma sözleşmesi kural olarak miras bırakanın ölümünden sonra yapılır ve bunun için bir süre sınırı yoktur; mirasçılar miras paylaşılmadığı sürece her zaman bir araya gelerek sözleşme yapabilir. Önce bütün mirasçıları gösteren mirasçılık belgesi alınması, sözleşmeye kimlerin katılması gerektiğini netleştirir.

Miras bırakan hayattayken de mirasçılar gelecekteki miras hakkında sözleşme yapabilir; ancak TMK m. 678 uyarınca bu sözleşme miras bırakanın katılması ve izni olmadan geçersizdir. Miras bırakanın onayını açıkça göstermeyen bir sözleşmeye sonradan dayanılamaz.

Miras Taksim Sözleşmesine Dayalı Tapu İptal ve Tescil Davası

Bütün mirasçıların imzaladığı bir taksim sözleşmesine rağmen bazı mirasçılar tapuda devir yapmaktan kaçınabilir. Bu durumda sözleşmeye dayanan mirasçı, kendisine bırakılan taşınmazın adına tescili için tapu iptali ve tescil davası açabilir. Yazılı sözleşme varsa her mirasçı bu davayı tek başına açabilir; diğerleriyle birlikte açması gerekmez.

Davanın en önemli delili yazılı sözleşmedir. Sözlü olarak yapılan paylaşma geçerli değildir ve tanıkla ispatlanamaz. Dava yalnızca sözleşmede paylaştırılan taşınmazlar için açılabilir. Davanın şartları, ispatı ve zamanaşımı tartışması miras taksim sözleşmesinden kaynaklı tapu iptal davası yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Sözleşmenin uygulanabilir olması da önemlidir. Örneğin tarım arazileri için ilçeye ve arazi türüne göre asgari büyüklükler belirlenmiştir; bu sınırların altında bir bölünme öngören sözleşme tapuda uygulanamaz ve bu kısma dayanan tescil talebi reddedilebilir. Sözleşme hazırlanırken taşınmazların bölünebilirliği önceden kontrol edilmelidir.

Miras Taksim Sözleşmesi Örneği

Sözleşmeyle mirasın tamamı paylaşılabileceği gibi bazı mallar ortaklıkta bırakılabilir. Bütün mirasçılar imzaladıktan sonra mirasçılardan biri tek başına sözleşmeden dönemez. Sözleşmeye, mirasçılardan birine diğerleri adına tapuda işlem yapma yetkisi veren bir hüküm eklenmesi, tescilin dava açılmadan yapılmasını kolaylaştırır. Aşağıda doldurulabilir bir örnek metin yer almaktadır.

Miras Taksim Sözleşmesi Tapu Harcı

Taksim sözleşmesine dayanarak tapuda devir yapılacaksa önce tapu müdürlüğünden randevu alınır. Müdürlük belgeleri inceler, ödenecek tapu harcı ve döner sermaye bedelini bildirir; ödeme yapıldıktan sonra mirasçılar veya yetkili temsilcileri resmî senedi imzalar. Tapu müdürlüğü uygulamada, adi yazılı sözleşmeye dayanarak tek başına tescil yapmaz; tescil için mirasçıların tapuda hazır bulunması veya noterde düzenlenmiş bir yetki gerekir. Hangi belgelerle işlem yapılacağı güncel olarak müdürlükten teyit edilmelidir.

Mirasçılardan her biri ayrı bir vekâletnameyle tapudaki işlemi bir başkasına yaptırabilir. Harç tutarı işlemin niteliğine göre müdürlükçe hesaplanır. Ölümle doğan veraset ve intikal vergisi ise taksim sözleşmesinden ayrı bir yükümlülüktür.

Miras Taksim Sözleşmesi Şekil Şartı

Yazılı olmayan paylaşma sözleşmesi geçerli değildir. Yazılı şekil iki biçimde sağlanabilir:

• Adi yazılı sözleşme: Mirasçıların kendilerinin hazırlayıp imzaladığı sözleşmedir. Metin elle veya bilgisayarda yazılabilir; kimin yazdığı önemli değildir. Önemli olan bütün mirasçıların imzasıdır.
• Noterde yapılan sözleşme: İmzaların inkâr edilmesi ihtimalini ortadan kaldırır, sözleşmenin bir örneği noterde saklanır ve bütün mirasçıların katılımı noter tarafından kontrol edilir.

Her iki şekil de mirasçılar arasında geçerlidir. Adi yazılı sözleşmede ileride imza inkârıyla karşılaşmamak için mirasçıların imzalarının yanına adlarını kendi el yazılarıyla yazmaları veya imzaları notere onaylatmaları önerilir.

Doldurulabilir Miras Taksim Sözleşmesi Örneği

Aşağıdaki metin yalnızca örnektir; köşeli parantez içindeki alanlar mirasçıların durumuna göre doldurulmalıdır.

MİRAS TAKSİM (PAYLAŞMA) SÖZLEŞMESİ

Miras bırakan: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [……], ölüm tarihi: [gg.aa.yyyy].

Mirasçılar: [Sulh hukuk mahkemesinin veya noterin [tarih ve sayı] sayılı mirasçılık belgesinde gösterilen bütün mirasçıların ad soyad ve T.C. kimlik numaraları].

1. Konu: Biz aşağıda imzası bulunan bütün mirasçılar, miras bırakandan kalan malları aşağıdaki şekilde paylaşmayı kabul ederiz.

2. Paylaşım:

• [İl, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm no] taşınmazın tamamı mirasçı [Ad Soyad]’a,
• [İl, ilçe, mahalle, ada, parsel] taşınmazın tamamı mirasçı [Ad Soyad]’a,
• Miras bırakan adına [banka adı]’ndaki hesaplarda bulunan değerler mirasçılar arasında [eşit / … oranında] paylaştırılacaktır.

3. Denkleştirme: [Değer farkı varsa: mirasçı …, mirasçı …’a [tutar] TL’yi [tarih]’e kadar ödeyecektir.]

4. Ortaklıkta kalan mallar: [Bu sözleşmede sayılmayan mallar üzerinde ortaklık devam edecektir.]

5. Tescil yetkisi: [Mirasçılar, paylaşımın tapuya tescili için mirasçı [Ad Soyad]’ı yetkili kılmıştır / tescil için birlikte tapu müdürlüğüne başvuracaklardır.]

Tarih: [gg.aa.yyyy]

Mirasçıların el yazısıyla ad soyadları ve imzaları: [Her mirasçı için ayrı satır]

Miras Taksim Sözleşmesi Geçerlilik Şartları

• Yazılı şekil: Sözlü paylaşma geçersizdir; noterde yapılması ise zorunlu değildir.
• Bütün mirasçıların katılımı: Mirasçılık belgesinde adı geçen bütün mirasçılar ve varsa atanmış mirasçılar sözleşmeyi imzalamalıdır. Bir mirasçının katılmadığı sözleşme geçerli olmaz.
• Konunun terekeye ait olması: Paylaşılan malların miras bırakana ait olması gerekir.
• Serbest irade: Mirasçılardan birinin iradesi yanılma, aldatma veya korkutmayla sakatlanmışsa sözleşmenin iptali istenebilir. Örneğin okuma yazma bilmeyen bir mirasçının aldatılarak çok düşük değerli bir pay kabul etmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.

Paylaşımın genel aşamaları miras paylaşımı yazısında anlatılmıştır.

Miras Taksim Sözleşmesi Noter Harcı

Noterde yapılan taksim sözleşmesinde noter ücreti ödenir. Sözleşmede belirli bir para tutarı yer alıyorsa bu tutar üzerinden damga vergisi de doğabilir; noter vergiyi hesaplayarak tahsil eder. Güncel tutar, sözleşmenin içeriğine göre noterden öğrenilmelidir.

Miras Taksim Sözleşmesi Zamanaşımı

Taksim sözleşmesine rağmen bazı mirasçılar tapuda intikale ve devre yanaşmazsa, TMK m. 676’ya dayanarak tapu kaydının iptali ve taşınmazın sözleşmeye göre tescili istenebilir. Bu davanın zamanaşımına tabi olup olmadığı, özellikle sözleşme gereği taşınmazın zilyetliğinin ilgili mirasçıya teslim edilip edilmediğine göre Yargıtay uygulamasında farklı değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle uzun süre önce yapılmış sözleşmelerde dava açmadan önce somut durumun bir avukat tarafından incelenmesi önerilir.

Adi Yazılı Miras Taksim Sözleşmesi Örneği

Paylaşma sözleşmesinin noterde yapılması zorunlu olmadığından mirasçılar yukarıdaki örnekten yararlanarak sözleşmeyi kendileri hazırlayabilir. Kardeşler arasında yapılan bir paylaşmada da aynı kurallar geçerlidir: anne veya baba sağ kalan eş olarak mirasçıysa, onun da sözleşmeyi imzalaması gerekir. Atanmış mirasçılar varsa onların imzası da zorunludur.

Adi yazılı sözleşmede bir mirasçı ileride imzasını inkâr ederse, imzanın ona ait olup olmadığı bilirkişi incelemesiyle araştırılır. Bu riski azaltmak için imzalar notere onaylatılabilir; bunun için mirasçıların notere gitmesi gerekir. Sözleşmenin doğrudan noterde yapılması da aynı sonucu sağlar.

Miras Taksim Sözleşmesi Hak Düşürücü Süre

Paylaşma sözleşmesi yapmak için hak düşürücü bir süre yoktur. Miras paylaşılmadığı sürece mirasçılar her zaman bir araya gelerek sözleşme yapabilir. Mirasın uzun süre paylaşılmamasının da bir cezası yoktur.

Tapuda Miras Taksim Sözleşmesi Geçerlilik Şartları

Paylaşma isteğe bağlıdır; bir mirasçı sözleşme yapmaya zorlanamaz. Bütün mirasçılar anlaşırsa malları tapu müdürlüğünde diledikleri gibi paylaşabilir. Bunun için mirasçıların tamamının bizzat başvurması veya geçerli vekâletnamelerle temsilcilerini göndermesi gerekir. Geçerli bir sözleşme mirasçıların altsoyunu da bağlar; sözleşmeyi imzalayan bir mirasçı sonradan ölürse onun mirasçıları da sözleşmeyle bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1 Miras Taksim Sözleşmesi Kaç Yıl Geçerlidir?

Dedemin mirası kardeşler arasında şahitler önünde yazılı sözleşme ile paylaşılmış. Sözleşmede adı geçen kardeşlerin hepsi öldü, ancak tapuda işlem yapılmamış. Kardeşler ölünceye kadar arazileri sözleşmeye göre kullanmış. Halamın çocukları şimdi sözleşmeye itiraz ediyor. Babamın kullandığı arazi için tescil davası açabilir miyim?

Cevap: Bütün mirasçıların imzaladığı yazılı sözleşme, imzalayanların mirasçılarını da bağlar. Arazilerin sözleşmeye göre uzun yıllar kullanılmış olması, zilyetliğin teslim edildiğini gösteren önemli bir olgudur ve zamanaşımı değerlendirmesini etkileyebilir. Sözleşmenin bütün mirasçılar tarafından imzalanıp imzalanmadığı ve aslının bulunup bulunmadığı incelendikten sonra tescil davası değerlendirilebilir.

Soru 2

Babam farklı yerlerdeki tüm malvarlığını dört kardeş arasında paylaştırmak istiyor. Kız kardeşimin eşi buna karşı çıkıyor ve her taşınmazın kendi içinde bölünmesini istiyor. Babam 82 yaşında; sağlık raporu alıp vasiyetname hazırlamak çözüm olabilir mi?

Cevap: Babanız sağlığında bütün mirasçılarla birlikte ve kendi izniyle bir paylaşma sözleşmesi yapabilir, ancak bunun için bütün çocuklarının imzası gerekir. Bu sağlanamıyorsa babanız vasiyetnameyle hangi malın hangi çocuğuna kalacağını belirleyebilir; çocukların saklı payları ise korunur. Kız kardeşinizin eşi mirasçı değildir; söz hakkı kız kardeşinize aittir.

Soru 3 Miras Paylaşma Süresi

Biz toplam sekiz kardeşiz. Babam vefat edeli on dört yıl oldu. Kimse bir araya gelmek istemediği için mirası paylaşamadık. Paylaşım yapılmaması bir ceza getirir mi?

Cevap: Mirasın paylaşılması için bir süre sınırı yoktur ve uzun süre paylaşılmamasının cezası yoktur. Anlaşma sağlanamıyorsa mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir.

Soru 4 Miras Paylaşma Süresi

Babam altı yıl önce öldü. Mirastan payımı istiyorum. Annem ve kardeşlerim taksim sözleşmesi yapmaya yanaşmıyor. Ne yapmalıyım?

Cevap: Paylaşma sözleşmesi bütün mirasçıların serbest iradesiyle yapılır; istemeyen mirasçı zorlanamaz. Bu durumda ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.

Soru 5 Miras Bırakan Hayattayken Miras Taksim Sözleşmesi

Annem ve babam hayatta; iki kız iki erkek dört kardeşiz. Babam kızlarından habersiz, erkek çocuklarıyla mirası paylaşmaya çalışıyor. Babamın malları üzerine şerh koydurabilir miyiz?

Cevap: Babanız hayattayken mirasçılarla taksim sözleşmesi yapmak isteyebilir; ancak bu sözleşmenin geçerli olması için sizlerin de imzanız gerekir. Bütün mirasçıların katılmadığı sözleşme geçersizdir. Babanızın sağlığında kendi malları üzerinde yapacağı satış veya bağış ise ayrı bir konudur ve ölümünden sonra saklı pay veya muvazaa bakımından tartışılabilir.

Soru 6 Miras Bırakan Ölmeden Önce Miras Taksim Sözleşmesi

Kayınpederim adına kayıtlı arsayı torununa vermek istiyor. Taksim sözleşmesi yazdık; üç kızı kabul etti, bir kızı imza vermedi. Ne yapmalıyız?

Cevap: Miras bırakan hayattayken yapılan sözleşmenin geçerli olması için bütün mirasçıların katılması ve miras bırakanın da sözleşmeye izin vermesi gerekir. Bir kızın imzası olmadığından geçerli bir sözleşme yoktur. Miras bırakan arsayı bağış veya vasiyetname yoluyla torununa bırakabilir; diğer mirasçıların saklı payları ise korunur.

Soru 7 Mirasçılar Arasında Miras Taksim Sözleşmesi

Babamın ikinci eşi beş yıl önce vefat etti. Eşi, kendi annesinin mirasçısıydı; annesi geçen yıl öldü. Annenin diğer çocukları, babamın mirasçı olmadığını söyleyerek mirası kendi aralarında paylaştı. Eşi ölen damada miras düşmüyor mu?

Cevap: Babanız kayınvalidesinin yasal mirasçısı değildir. Eşi kayınvalidesinden önce öldüğü için kayınvalidenin mirası onun çocuklarına ve önce ölen çocuğun varsa altsoyuna geçer. Babanız mirasçı olmadığından, mirasçıların kendi aralarında yaptığı paylaşma geçerlidir.

Soru 8 Miras Taksim Sözleşmesi Ortaklığın Giderilmesi

Babam vefat edeli bir yılı geçti. En küçük kardeşim paylaşıma yanaşmıyor. Nasıl bir yol izleyebilirim?

Cevap: Mirasçılardan biri paylaşma sözleşmesine katılmıyorsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Kardeşinizin sağlığında babanızdan mal aldığını düşünüyorsanız, bu işlemler ayrıca saklı pay veya muvazaa bakımından incelenebilir.

Soru 9 Miras Taksim Sözleşmesi Feshi

Dedemden kalan araziler paylaşılırken annem ve teyzelerim taşınmaz yerine para alarak imza attılar. Şimdi geri dönmek istiyorlar, bu mümkün mü?

Cevap: Bütün mirasçıların imzaladığı sözleşme imzalayanları bağlar; sonradan fikir değiştirmek sözleşmeden dönme sebebi değildir. Sözleşme yapılırken yanılma, aldatma veya korkutma varsa iptal istenebilir; bu konuda da kanundaki sürelere dikkat edilmelidir.

Dayanak mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 640 (miras ortaklığı), m. 642 (paylaşma istemi), m. 676 (paylaşma sözleşmesi), m. 677 (miras payının devri), m. 678 (açılmamış miras hakkında sözleşmeler), m. 706 (taşınmaz satışında resmî şekil). Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşme hazırlanmadan önce bir avukattan görüş alınması önerilir.