Hemen Ara
WhatsApp
Miras Hukuku

Vasiyetname Nedir? Türleri, Şartları ve Geçerliliği

22 Mart 2023 Güncellendi: 17 Kasım 2026 12 dk okuma

Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının kime ve nasıl kalacağını kanunun belirlediği şekillerden birine uyarak tek taraflı olarak açıkladığı ölüme bağlı tasarruftur. On beş yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip herkes vasiyetname yapabilir. Vasiyetname noterde resmî şekilde, baştan sona el yazısıyla ya da olağanüstü durumlarda sözlü olarak yapılabilir; ancak saklı paylı mirasçıların payına dokunan kısmı tenkis davasıyla indirilebilir.

Bu yazıda vasiyetnamenin ne olduğu, kimlerin yapabileceği, türleri ve geçerlilik şartları, vasiyetname ile yapılabilecek ve yapılamayacak işlemler, vasiyetten dönme ve ölümden sonra vasiyetnamenin uygulanması ele alınmaktadır.

Vasiyetname Ne Demek?

Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra hüküm doğuracak son isteklerini yazılı ya da kanunda sayılan istisnai hâllerde sözlü olarak açıkladığı belgedir. Vasiyet ise bu belgede yer alan kazandırmayı ifade eder. Vasiyetname yalnızca malların paylaştırılmasını değil; mirasçı atanmasını, belirli bir malın belirli bir kişiye bırakılmasını, bir mirasçının mirastan çıkarılmasını veya vasiyetnameyi yerine getirme görevlisi atanmasını da içerebilir.

Vasiyetnamenin Hukuki Niteliği

Vasiyetname tek taraflıdır; geçerli olması için lehine kazandırma yapılan kişinin kabulü veya bilgisi gerekmez. Bu yönüyle karşı tarafın da imzasını gerektiren miras sözleşmesinden ayrılır. Vasiyetname kişiye sıkı sıkıya bağlıdır; vekil aracılığıyla yapılamaz.

Uygulamada vasiyetname; çocuğu olmayan, mirasını belirli bir yakınına, bir vakfa veya derneğe bırakmak isteyen ya da ölümünden sonra mirasçıları arasında uyuşmazlık çıkmasını önlemek isteyen kişiler tarafından tercih edilmektedir.

Vasiyetnamenin Ölüme Bağlı Tasarruf Olması

Vasiyetname ancak kişinin ölümüyle hüküm doğurur. Vasiyetname yapan kişi hayatta olduğu sürece mallarının sahibi olmaya devam eder; malını satabilir, bağışlayabilir veya vasiyetnamesini değiştirebilir. Lehine vasiyet yapılan kişi, vasiyet edenin sağlığında o mal üzerinde herhangi bir hak iddia edemez.

Vasiyetname Yazma Yaşı ve Ehliyet

Türk Medeni Kanunu’na göre ayırt etme gücüne sahip olan ve on beş yaşını doldurmuş herkes vasiyetname yapabilir. Ergin olmak veya velinin ya da vasinin izni gerekmez. Vasiyetname yapmak için bir üst yaş sınırı da yoktur; 65 yaşın veya 80 yaşın üzerindeki kişiler de ayırt etme gücüne sahip oldukları sürece vasiyetname yapabilir. Vasiyetname yapma yaşı ve yaşlılıkta sağlık raporu konusu vasiyetname düzenleme yaşı yazısında ayrıca açıklanmıştır.

Vasiyetname Türleri Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu’nun 531. maddesine göre vasiyetname üç şekilde yapılabilir: resmî vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve sözlü vasiyetname.

Tür Nasıl yapılır? Tanık Ne zaman tercih edilir?
Resmî vasiyetname Noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkili memur önünde düzenlenir İki tanık gerekir İspat gücü ve saklanma güvenliği istendiğinde; okuma yazma bilmeyenler de yapabilir
El yazılı vasiyetname Baştan sona vasiyetçinin el yazısıyla yazılır, gün-ay-yıl tarihi ve imza taşır Gerekmez Masrafsız ve hızlı yapılmak istendiğinde
Sözlü vasiyetname Son istekler iki tanığa sözlü olarak bildirilir, tanıklar derhâl yazıya geçirir İki tanık gerekir Yalnızca yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, salgın veya savaş gibi olağanüstü durumlarda

Resmî Vasiyetname

Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkilendirilmiş bir memur tarafından düzenlenir. Uygulamada çoğunlukla noterde yapılır. Vasiyetçi isteklerini memura bildirir, memur bunları yazar veya yazdırır; vasiyetçi okuyup imzalar. Ardından tanıklar, vasiyetnamenin kendi önlerinde okunup imzalandığını ve vasiyetçiyi ayırt etme gücüne sahip gördüklerini beyan ederek imzalar.

Vasiyetçinin eşi, üstsoyu, altsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri; okuma yazma bilmeyenler, kısıtlılar ve kamu hizmetinden yasaklılar tanık olamaz. Vasiyetnamede düzenleyen memura, tanıklara ve onların belirli yakınlarına kazandırma yapılamaz. Resmî vasiyetname noter tarafından saklandığı için kaybolma riski düşüktür. Ayrıntılar için resmî vasiyetname yazısına bakılabilir.

El Yazılı Vasiyetname

El yazılı vasiyetnamenin geçerli olması için baştan sona vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması, yapıldığı yılın, ayın ve günün belirtilmesi ve imzalanması gerekir. Bilgisayarla yazılıp yalnızca imzalanan metin el yazılı vasiyetname sayılmaz. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere ya da sulh hâkimine bırakılabilir. Şekil şartları ve örnekler için el yazısıyla vasiyetname yazısı incelenebilir.

Sözlü Vasiyetname

Sözlü vasiyetname, resmî veya el yazılı vasiyetname yapılmasını imkânsız kılan yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, salgın hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlarda yapılabilir. Vasiyetçi son isteklerini iki tanığa bildirir; tanıklar bunu derhâl yazıya geçirip imzalar ve gecikmeden sulh veya asliye hukuk hâkimine verir. Vasiyetçi daha sonra başka bir şekilde vasiyetname yapma imkânına kavuşur ve bunun üzerinden bir ay geçerse sözlü vasiyetname hükümsüz hâle gelir. Ses veya video kaydı, ya da olağan bir günde ailesini toplayıp sözlü olarak isteklerini söylemek geçerli bir sözlü vasiyet oluşturmaz. Şartlar için sözlü vasiyetname yazısına bakılabilir.

Vasiyetnamenin Geçerlilik Şartları

Bir vasiyetnamenin geçerli olması için vasiyetçinin tasarruf ehliyetine sahip olması, iradesinin sakatlanmamış olması, içeriğin hukuka ve ahlaka uygun olması ve kanunda öngörülen şekle uyulması gerekir.

Şekil Şartları

Vasiyetname yukarıdaki üç şekilden birine uygun yapılmalıdır. El yazılı vasiyetnamede el yazısı, tarih ve imza; resmî vasiyetnamede resmî memur ve iki tanığın katılımı; sözlü vasiyetnamede olağanüstü durum ve iki tanık şarttır. Şekle aykırılık vasiyetnameyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz; iptal davası açılması gerekir.

Ayırt Etme Gücü ve Yaş Şartı

Vasiyetçi, vasiyetnameyi yaptığı anda on beş yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olmalıdır. Vasiyetname yapıldığı sırada ayırt etme gücü bulunmayan kişinin vasiyetnamesi, mirasçıların açacağı iptal davasıyla ortadan kaldırılabilir. Yaşın ilerlemiş olması tek başına ayırt etme gücünün bulunmadığı anlamına gelmez.

İrade Sakatlıkları

Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılan vasiyetnamenin iptali istenebilir. Bu hâllerde de vasiyetname kendiliğinden geçersiz olmaz; süresi içinde iptal davası açılması gerekir.

Vasiyetname ile Neler Yapılabilir?

Vasiyetçi, kanunun tanıdığı tasarruf özgürlüğü sınırları içinde şu işlemleri yapabilir:

  • Mirasçı atama: Mirasının tamamını veya bir oranını yasal mirasçısı olmayan bir kişiye, vakfa veya derneğe bırakabilir. Bkz. mirasçı atama.
  • Belirli mal bırakma: Belirli bir evi, aracı veya parayı belirli bir kişiye bırakabilir. Bu kişi mirasçı değil vasiyet alacaklısı olur.
  • Paylaştırma kuralı koyma: Mirasçılarından hangisinin hangi malı alacağını belirleyebilir; bu, miras paylarını değiştirmez, paylaşmanın nasıl yapılacağını gösterir.
  • Mirastan çıkarma: Kanunda sayılan sebeplerden biri varsa saklı paylı bir mirasçıyı mirastan çıkarabilir; sebep vasiyetnamede açıkça belirtilmelidir. Bkz. mirastan men etme.
  • Yedek ve art mirasçı atama, koşul ve yükleme koyma: Örneğin “Kadıköy’deki evimi, üniversiteyi bitirmesi koşuluyla kızım Zeynep’e bırakıyorum” ya da “Eşim hayatta olduğu sürece bakımını üstlenmesi yüklemesiyle” gibi hükümler konulabilir.
  • Vasiyetnameyi yerine getirme görevlisi atama ve evlilik dışı doğan çocuğu tanıma.

Vasiyetname ile Yapılamayan İşlemler

Vasiyetçi ölüm anında malvarlığında bulunmayan değerler üzerinde tasarruf edemez. Örneğin emekli maaşı terekeye girmez; vasiyetname ile bir kişiye bırakılamaz, ölümden sonra bağlanacak aylıklar sosyal güvenlik mevzuatına göre belirlenir. Hukuka veya ahlaka aykırı koşul ve yüklemeler içeren vasiyetnamelerin iptali istenebilir. Vasiyetname ile saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ortadan kaldırmak da mümkün değildir; kanuni sebep olmadan yapılan böyle bir tasarruf tenkise tabi olur.

Saklı Pay ve Vasiyetname İlişkisi

Vasiyetçi mirasını mirasçıları arasında eşit olmayan oranlarda bırakabilir; ancak bu serbesti saklı paylarla sınırlıdır. Saklı pay, yasal mirasçının vasiyetname ile bile elinden alınamayan asgari payıdır.

Saklı Paylı Mirasçılar Kimlerdir?

Saklı paylı mirasçılar altsoy, ana-baba ve sağ kalan eştir. Altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısı, ana ve babanın her biri için dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür. Kardeşlerin saklı payı yoktur. Hesaplama örnekleri için saklı pay nedir yazısına bakılabilir.

Saklı Payın İhlali Hâlinde Ortaya Çıkan Sonuçlar

Vasiyetname saklı payı ihlal ediyorsa geçersiz olmaz; saklı payı zedelenen mirasçı, tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesi için tenkis davası açabilir. Örneğin üç çocuğu olan bir kişi bütün malvarlığını tek bir çocuğuna vasiyet etmişse, diğer iki çocuk süresi içinde dava açarak saklı paylarını isteyebilir.

Vasiyetnameden Dönülebilir mi?

Evet. Vasiyetçi hayatta olduğu sürece vasiyetnamesinin tamamından veya bir kısmından her zaman dönebilir; bunun için sebep göstermesi veya kimseden izin alması gerekmez. Dönme, kanunda öngörülen üç yoldan biriyle olur.

Yeni Vasiyetname ile Dönme

Vasiyetçi, kanundaki şekillerden birine uyarak yeni bir vasiyetname yapıp öncekinden döndüğünü açıklayabilir. Yeni vasiyetname önceki ile açıkça kaldırılmamış olsa da çelişiyorsa, sonraki vasiyetname önceki yerine geçer. Örneğin Üsküdar’daki evini önce kızına, iki yıl sonra yazdığı yeni vasiyetname ile oğluna bırakan kişinin son iradesi geçerli olur. Çelişmeyen vasiyetnameler ise birlikte geçerliliğini korur: Sarıyer’deki evini kızına, sonraki vasiyetnamede Beşiktaş’taki evini oğluna bırakan kişinin iki vasiyetnamesi de uygulanır.

Vasiyetnamenin Yok Edilmesi

Vasiyetçi, el yazılı vasiyetnamesini yırtarak, yakarak veya başka bir şekilde ortadan kaldırarak ondan dönebilir. Aslı noterde kalan resmî vasiyetnameden dönmek için ise kanuni şekillerden birine uygun yeni bir vasiyetname yapılması uygulamada en güvenli yoldur.

Açık veya Zımni Dönme Hâlleri

Vasiyetçi, vasiyet ettiği malı sağlığında satar, bağışlar veya başka şekilde elden çıkarırsa, o mala ilişkin vasiyetinden dönmüş sayılır. Vasiyetnamenin ölümden sonra iptali ise dönmeden farklıdır; bu konu noterde yapılan vasiyetname bozulur mu yazısında ayrıntılı ele alınmıştır.

Vasiyetnameye İlişkin Davalar

Vasiyetnamenin Açılması ve Okunması

Vasiyetçinin ölümünden sonra vasiyetnameyi bulan veya saklayan herkes, onu derhâl sulh hukuk mahkemesine teslim etmekle yükümlüdür. Noterde saklanan vasiyetname de mahkemeye gönderilir. Mahkeme, vasiyetnameyi kural olarak teslimden itibaren bir ay içinde açar ve ilgililere okur ya da bir örneğini tebliğ eder. Ayrıntılar için vasiyetnamenin açılması yazısına bakılabilir.

Vasiyetnamenin İptali Davası

Vasiyetname; ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırılık ya da şekle aykırılık sebebiyle iptal ettirilebilir. Dava, iptal sebebinin ve hak sahibinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyi niyetli davalılara karşı on yıl, kötü niyetli davalılara karşı yirmi yıl içinde açılmalıdır. Bkz. vasiyetnamenin iptali davası.

Vasiyetnamenin Tenkisi Davası

Vasiyetçi tasarruf edebileceği kısmı aşmışsa, saklı payı zedelenen mirasçılar tenkis davası açabilir. Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir.

Vasiyetnamenin Tenfizi Davası

Vasiyetname ile belirli bir taşınmaz bırakılan kişi, tapuya doğrudan başvurarak tescil isteyemez. Vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirmekle yükümlü mirasçılara veya vasiyetnameyi yerine getirme görevlisine karşı vasiyetin yerine getirilmesi (tenfiz) davası açar; tescil mahkeme kararıyla yapılır. Bkz. vasiyetnamenin tenfizi.

Sıkça Sorulan Sorular

Vasiyetname Kaç Yıl Geçerlidir?

Resmî ve el yazılı vasiyetnamenin geçerliliğini sınırlayan bir süre yoktur; vasiyetçi dönmedikçe veya mahkeme iptal etmedikçe geçerliliğini korur. Sözlü vasiyetname ise vasiyetçi başka şekilde vasiyetname yapma imkânına kavuştuktan bir ay sonra hükümsüz olur.

Vasiyetname noterde mi yapılır?

Zorunlu değildir. Resmî vasiyetname noterde veya sulh hâkimi önünde yapılır; ancak şartlarına uyulan el yazılı vasiyetname de geçerlidir. Noterde yapılan vasiyetnamenin avantajı ispat gücü ve saklanma güvenliğidir.

Noterde vasiyetname için hangi belgeler gerekir?

Vasiyetçinin kimliği ve vasiyet edilecek malların bilgileri, örneğin taşınmazın ada-parsel bilgisi yeterlidir. Tanıklar da kimlikleriyle hazır bulunmalıdır. Yaşlı vasiyetçilerde noter, ayırt etme gücünü belgeleyen sağlık raporu isteyebilir.

Vasiyetname ile mirastan çıkarma nasıl yapılır?

Mirastan çıkarma, kanunda sayılan ağır suç veya aile hukukundan doğan yükümlülüklerin ağır ihlali gibi bir sebebe dayanmalı ve sebep vasiyetnamede açıkça yazılmalıdır. Sebep belirtilmemiş ya da ispat edilememişse, çıkarılan mirasçı saklı payını isteyebilir.

Vasiyet alacaklısı kimdir?

Vasiyetname ile mirasçı atanmadan belirli bir mal veya hak bırakılan kişidir. Vasiyet alacaklısı mirasçı sıfatı kazanmaz; malın kendisine verilmesini mirasçılardan isteyebilir.

Vasiyetname örneği nasıl yazılır?

El yazılı bir vasiyetnamede vasiyetçinin kimlik bilgileri, kime hangi malın veya hangi oranın bırakıldığı, gerekiyorsa koşul ve yüklemeler, tarih (gün, ay, yıl) ve imza bulunmalıdır. Farklı durumlara uygun metinler için örnek vasiyetnameler yazısına bakılabilir.

Dayanak mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 502 (vasiyetname ehliyeti), m. 505–506 (saklı paylar), m. 510–513 (mirastan çıkarma), m. 516–517 (mirasçı atama ve belirli mal bırakma), m. 531–541 (vasiyetname şekilleri), m. 542–544 (dönme), m. 557–559 (iptal davası), m. 560–571 (tenkis), m. 595–603 (vasiyetnamenin açılması ve vasiyet alacaklısı). Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; vasiyetname düzenlemeden önce bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.

Avukat Mustafa Kök profil fotoğrafı
İstanbul Avukat

Avukat Mustafa Kök

İstanbul Barosu'na 59290 sicil numarasıyla kayıtlı Avukat Mustafa Kök, 2018 yılında İstanbul Ataşehir'de kurduğu Kök Hukuk Bürosu'nda hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Galatasaray Üniversitesi'nde özel hukuk alanında yüksek lisans çalışmalarına devam etmiş, akademik çalışmalarını miras hukuku üzerine yoğunlaştırmıştır. Seçkin Yayıncılık tarafından yayımlanan “Örnek Vasiyetnameler” kitabının yazarıdır.

2 Yorum

  1. MERHABA. BEN EVLİYİM ÜZERİME BİR EV VAR. BENİM ÇOCUĞUM OLMADI BELKİDE OLMAYACAK ALLAH BİLİR. BEN BU EVİMİ BEN ÖLENE KADAR BENİM BEN ÖLDÜKTEN SONRA EŞİMİN EŞİM ÖLDÜKTEN SONRA DİYANETE BAĞIŞLAMAK İSTİYORUM. YANİ NE BENİM KARDEŞİM YİĞENLERİM NE EŞİMİN KARDEŞLERİ NE YİĞENLERİ KİMSEYE GEÇMESİNİ İSTEMİYORUM İKİMİZDE ÖLDÜKTEN SONRA DİYANETE KALMASINI İSTİYORUM. BEN NE YAPMALIYIM BİLGİLERİNİZİ RİCA EDERİM.

    • Vasiyetname yazarak bu isteğinizi gerçekleştirebilirsiniz. Eğer notere gitmeden kendiniz vasiyet yazmak istiyorsanız diğer yazılarınızı okuyabilirsiniz. Başkaca sorularınız için bizi 0530 821 53 16 bu numaradan arayabilirsiniz.

Yorumlar kapalı.