5 Yıl Dolunca Yıllık İzin Kaç Gün?

Beş yılını dolduran işçinin o yıl için hak ettiği yıllık izin 14 gündür; 20 günlük izin, altıncı hizmet yılı tamamlandığında hak edilir. İş Kanunu’nun 53. maddesi, hizmet süresi “bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil)” olanlara en az 14 gün, “beş yıldan fazla on beş yıldan az” olanlara en az 20 gün izin verileceğini düzenler. Beşinci yılın dolduğu gün hizmet süresi tam beş yıl olduğundan “beş yıl dahil” kuralı uygulanır; süre beş yılı aştığında, yani altıncı yılın sonunda izin 20 güne çıkar. İstisna yaş sınırıdır: 18 ve daha küçük ya da 50 ve daha büyük yaştaki işçinin izni, kıdemi ne olursa olsun 20 günden az olamaz. Sözleşmeyle bu süreler artırılabilir, azaltılamaz.

İş Kanunu’na Göre Yıllık İzin Süreleri

İzin hakkı, deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışmış olan işçi için doğar. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır. Tablodaki süreler alt sınırdır; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin kararlaştırılabilir. İzin türlerinin tamamı ve kullanım usulü yıllık izin süreleri yazısında ele alınmıştır.

14 Günden 20 Güne Ne Zaman Geçilir?

Beşinci hizmet yılı ile beş yıldan fazla çalışma farkı

Yıllık izin, tamamlanan her hizmet yılının karşılığıdır ve o yılın dolduğu gün hak edilir. Beşinci yılını tamamlayan işçinin hizmet süresi o gün “beş yıl”dır; kanun bu süreyi açıkça 14 günlük dilime dâhil etmiştir. İşçi beşinci yılı doldurduktan sonra altıncı yılında çalışmaya devam ederken kullandığı izin de, beşinci yılın karşılığı olan 14 günlük izindir. “Beş yıldan fazla” koşulu altıncı hizmet yılı tamamlandığında gerçekleşir ve işçi ilk kez o tarihte 20 gün izin hak eder. Yargıtay kararlarındaki izin hesapları da ilk beş yıl için 14’er, altıncı yıldan itibaren 20’şer gün esas alınarak yapılmaktadır.

İşe giriş tarihine göre örnek hesap

2 Mart 2021’de işe başlayan bir işçi için:

Aynı işçi 2 Mart 2036’da on beşinci yılını doldurduğunda “on beş yıl dâhil” kuralı gereği 26 gün izin hak eder. Her yılın izni, kural olarak izleyen hizmet yılı içinde kullanılır (m. 54).

Önceki işyerindeki kıdem hesaba katılır mı?

Hizmet süresi hesaplanırken işçinin aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde geçen çalışmaları birleştirilir (m. 54); aynı işverende aralıklı çalışılmışsa önceki dönemler de eklenir. İşyeri başka bir işverene devredilmişse devralan işveren, işçinin devreden işveren yanında işe başladığı tarihi esas alır. Farklı ve birbiriyle bağlantısı olmayan işverenlerde geçen çalışmalar ise birleştirilmez; yeni işyerinde süre baştan başlar.

18 Yaş Altı ve 50 Yaş Üstü Çalışanlarda İzin

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha büyük yaştaki işçilere verilecek yıllık izin 20 günden az olamaz (m. 53/son). Bu kural kıdemden bağımsızdır: bir yılını dolduran 52 yaşındaki işçi 14 değil 20 gün izin kullanır. İşçinin kıdemi 15 yıl ve üzerindeyse yaş kuralı değil, daha uzun olan 26 günlük süre uygulanır. Yaş koşulunun izne hak kazanılan tarihte gerçekleşmiş olması gerekir.

Yıllık İzin Süresine Hafta Tatili ve Resmî Tatil Dâhil mi?

Dâhil değildir. İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m. 56); bu günler izne eklenir. Pazartesi günü 14 günlük izne çıkan ve hafta tatili pazar olan işçinin izni, araya giren iki pazar nedeniyle 16 takvim günü sürer. Cumartesi, işyerinde çalışılmasa bile kural olarak iş günü kabul edilir ve izinden düşülür; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde cumartesinin de tatil sayılacağı kararlaştırılmışsa izin günlerine eklenmez. İşveren ayrıca, izni işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, talep etmesi ve belgelemesi hâlinde dört güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorundadır.

Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir?

İş sözleşmesi devam ederken izin paraya çevrilebilir mi?

Çevrilemez. Yıllık izin dinlenme amacı taşır ve bu haktan vazgeçilemez (m. 53). İş ilişkisi sürerken izin kullandırılmayıp karşılığında ücret ödenmesi izin borcunu sona erdirmez. Kullanılmayan izinler yanmaz; iş sözleşmesi devam ettiği sürece birikir ve kullanılabilir.

İşten ayrılmada ücret hesabı

İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin (işverenin feshi, istifa, emeklilik, ölüm), işçinin hak edip kullanmadığı izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden ödenir (m. 59). Hesapta işçinin son çıplak brüt günlük ücreti esas alınır; prim, ikramiye ve sosyal yardımlar eklenmez. Bulunan brüt tutardan sigorta primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; ele geçecek net tutar işçinin o yılki vergi dilimine göre değişir. İzin ücreti alacağında zamanaşımı beş yıldır ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte işlemeye başlar. İstifa eden işçinin diğer hakları için kendi isteğiyle işten ayrılan işçinin hakları yazısına bakabilirsiniz.

Örnek hesaplama

Yukarıdaki örnekteki işçi altı yılını doldurduktan sonra işten ayrılsın; toplam 90 günlük izin hakkının 62 gününü kullanmış ve son brüt aylık ücreti 60.000 TL olsun.

• Günlük brüt ücret: 60.000 TL ÷ 30 = 2.000 TL
• Kullanılmayan izin: 90 − 62 = 28 gün
• Brüt izin ücreti: 28 × 2.000 TL = 56.000 TL

Bu tutardan yasal kesintiler yapılır. İşçi altıncı yılı doldurmadan, örneğin beş yıl dört aylık kıdemle ayrılsaydı toplam hak 70 gün üzerinden hesaplanır; tamamlanmamış yıl için kısmi izin ücreti doğmaz.

İşveren Yıllık İzin Kullandırmazsa Ne Olur?

İznin hangi tarihte kullanılacağını işveren belirler; ancak izni hiç kullandırmama yetkisi yoktur. İzin, işveren tarafından bölünemez; tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere parçalar hâlinde kullanılabilir (m. 56). İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir ve bu, işçinin imzasını taşıyan izin kayıt belgesiyle yapılır. İzni kullandırmayan, kanuna aykırı bölen veya izin ücretini ödemeyen işverene her işçi için idari para cezası uygulanır (m. 103). İşveren fesih bildiriminde bulunmuşsa, ihbar süresi ile yıllık izin iç içe giremez; işçiye ihbar süresi içinde yıllık izin kullandırılarak iki yükümlülük birlikte yerine getirilmiş sayılamaz (m. 59).

İşçi, sözleşme sona erdiğinde ödenmeyen izin ücreti için önce arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Başvuru usulü iş davalarında zorunlu arabuluculuk yazısında açıklanmıştır.

Sık Sorulan Sorular

Beşinci yılın izni 14 gün mü 20 gün mü?

14 gündür. Kanun, hizmet süresi beş yıl olanları “beş yıl dâhil” ifadesiyle 14 günlük dilime almıştır. İşçi 20 günlük izni, hizmet süresi beş yılı aştığında, yani altıncı yılını tamamladığında hak eder. Sözleşmede daha uzun izin kararlaştırılmışsa sözleşme uygulanır.

5 yıl 1 gün çalışan işçinin izni kaç gündür?

Beşinci yıl için hak ettiği izin 14 gündür. Altıncı hizmet yılı henüz tamamlanmadığından 20 günlük izin doğmamıştır. İş sözleşmesi bu aşamada sona ererse, kullanılmayan izin ücreti tamamlanan beş yıl üzerinden hesaplanır; içinde bulunulan yıl için kısmi izin ücreti ödenmez.

50 yaş üstü çalışanın yıllık izni kaç gündür?

En az 20 gündür. Elli ve daha büyük yaştaki işçi, bir yılını doldurduğu andan itibaren kıdemine bakılmaksızın 20 günden az izin kullanamaz. Kıdemi on beş yıl ve üzerindeyse 26 günlük süre uygulanır. Yaş koşulu iznin hak edildiği tarihte aranır; yıl içinde 50 yaşına giren işçi, izleyen hak ediş tarihinde bu kuraldan yararlanır.

Kullanılmayan izinler yanar mı?

Hayır. İş sözleşmesi devam ederken kullanılmayan izinler silinmez ve sonraki yıllara devreder. Sözleşme sona erdiğinde kullanılmamış izinlerin tamamı ücrete dönüşür; bu alacak için beş yıllık zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihte başlar. Kullanılmayan iznin yıl sonunda silineceğine ilişkin işyeri uygulaması veya sözleşme hükmü bu sonucu değiştirmez.

İstifa eden işçi izin ücretini alabilir mi?

Evet. İzin ücreti, sözleşmenin sona erme nedenine bağlı değildir. İstifa eden veya haklı nedenle işten çıkarılan işçi de hak edip kullanmadığı izinlerin ücretini son ücreti üzerinden alır. Kıdem tazminatı koşulları ise ayrıca değerlendirilir.

Yıllık izne hafta sonları dâhil edilir mi?

Hafta tatili günü (çoğu işyerinde pazar) ile resmî tatiller izin süresinden sayılmaz ve izne eklenir. Cumartesi kural olarak iş günü sayıldığından izinden düşülür; sözleşmede cumartesinin tatil olduğu kararlaştırılmışsa düşülmez. Bu nedenle 14 günlük izin, araya giren pazarlarla birlikte takvimde 16 gün sürer.

İşveren yıllık izni bölebilir mi?

Tek taraflı olarak bölemez. İzin ancak işçiyle anlaşılarak ve bir bölümü on günden az olmamak kaydıyla parçalar hâlinde kullandırılabilir. Bir bölümün en az on gün olması koşulu sağlandıktan sonra kalan günler daha kısa parçalar hâlinde kullanılabilir. Yıl içinde verilen mazeret, hastalık veya ücretsiz izinler yıllık izinden düşülemez.

Dayanak mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu m. 53, 54, 56, 59, 103 ve ek m. 3; Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; izin süresi ve izin ücreti, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ve işyeri kayıtlarına göre değişebilir. Somut uyuşmazlıkların iş hukuku alanında çalışan bir avukatla değerlendirilmesi önerilir.