Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı: Kimler Alabilir, Nasıl Başvurulur?
Kentsel dönüşüm kira yardımı, binası 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilip anlaşma ile tahliye edilen veya yıkılan malik, kiracı ve yapıda oturan sınırlı ayni hak sahiplerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yapılan geri ödemesiz bir destektir. Malikler riskli yapılarda 18 ay boyunca aylık ödeme alır; kiracılar ve sınırlı ayni hak sahiplerine ise tek seferlik ödeme yapılır. Başvuru, tahliye tarihinden itibaren bir yıl içinde e-Devlet üzerinden veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne (yetki devri varsa belediyeye) yapılır.
Aşağıda kimlerin kira yardımı alabileceğini, hangi şartların arandığını, başvurunun nasıl yapıldığını, il gruplarına göre tutarları ve başvurunun neden reddedilebileceğini bulacaksınız.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımının Dayanağı
Kira yardımı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun‘un 5. maddesine dayanır. Bu maddeye göre anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda oturan sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir.
Yardımın usul ve esasları 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin 16. maddesinde ve Bakanlığın Kira Yardımı Kılavuzunda düzenlenir. Tutarlar ise il gruplarına göre Bakanlıkça belirlenir ve dönem dönem güncellenir.
Kira yardımı ile geçici konut tahsisi birbirinin alternatifidir. Kendisine geçici konut veya işyeri verilen kişiye aynı dönem için ayrıca kira yardımı ödenmez.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımını Kimler Alabilir?
Kira yardımından yararlanabilecek kişiler ve aldıkları ödemenin türü farklıdır.
Malikler
Riskli yapıdaki konut veya işyerinin tapuda maliki olan kişi, aylık kira yardımı alır. Güncel Kira Yardımı Kılavuzunda malikler bakımından yapıda oturma şartı aranmazken, kiracı ve sınırlı ayni hak sahipleri için bu şart açıkça aranmaktadır. Geçmişte uygulanan kılavuzlarda maliklerden de ikamet şartı arandığı için, başvuru tarihinde yürürlükte olan kılavuzun il müdürlüğünden teyit edilmesi faydalıdır.
Bağımsız bölüm birden fazla kişiye aitse, yani paylı mülkiyet söz konusuysa, kira yardımı her paydaşa tapudaki hissesi oranında ödenir. Malik vefat etmişse mirasçılar, veraset ilamı ile mirasçılık sıfatlarını belgeleyerek miras payları oranında başvurabilir.
Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra bağımsız bölümü satın alan yeni malikin kira yardımına başvuramayacağı, uygulamadaki kılavuzlarda yer alan bir kuraldır. Riskli yapı tespiti yapılmış bir dairenin alımında bu durum mutlaka dikkate alınmalıdır.
Kiracılar
Riskli yapıda kiracı olarak oturan kişiler, aylık değil tek seferlik kira yardımı alır. Bu ödeme, taşınmazın bulunduğu il için maliklere belirlenen aylık tutarın iki katıdır. Uygulamada “taşınma yardımı” olarak da anılır.
Kiracının yardım alabilmesi için yapıda fiilen oturduğunu belgelemesi gerekir. Yerleşim yeri kaydının riskli yapının adresinde olması ve geçerli bir kira sözleşmesi bu nedenle önemlidir. İşyeri kiracısının ise faaliyetini o adreste yürüttüğünü vergi dairesi veya ticaret sicili kayıtlarıyla göstermesi beklenir.
Sınırlı ayni hak sahipleri
İntifa hakkı veya oturma hakkı gibi sınırlı ayni haklar sahibi olan kişiler, yapıda oturmaları şartıyla tek seferlik kira yardımı alır. Bu ödeme, aylık malik tutarının beş katıdır.
Diğer kullanıcılar
Kanun, uygulamanın gerektirdiği hallerde malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olmadan yapıyı kullanan kişilere de yardım yapılabileceğini öngörür. Bu kişiler bakımından yardım kural olarak tek seferlik olup, kapsamı somut uygulamaya göre değerlendirilir.
Kira Yardımı Almanın Şartları
Kira yardımı başvurusunun kabul edilmesi için şu şartların birlikte sağlanması gerekir:
- Riskli yapı tespitinin kesinleşmiş olması: Bina, Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kurum tarafından riskli yapı olarak tespit edilmeli ve tespit tapu kaydına şerh edilerek kesinleşmelidir. Kesinleşme için itiraz süresinin geçmesi veya itirazın reddedilmesi gerekir.
- Anlaşma ile tahliye: Kira yardımı, anlaşma ile tahliye edilen yapılar için öngörülmüştür. Tahliye idare tarafından zorla yaptırılmışsa yardım hakkı tartışmalı hâle gelebilir.
- Yıkım bilgisinin sisteme girilmiş olması: Kira Yardımı Kılavuzu, riskli yapının yıkım bilgisinin A.R.A.A.D. Bilgi Sistemine girilmiş olmasını arar. Bu nedenle ödemeler çoğunlukla bina yıkıldıktan sonra başlar.
- Geçici konut tahsis edilmemiş olması: Aynı dönem için hem geçici konut hem kira yardımı alınamaz.
- Süresinde başvurulması: Başvuru, tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde yapılmalıdır.
Kira yardımı kural olarak yıkılıp yeniden yapılacak binalar içindir. Riskli yapının güçlendirilmesi yoluna gidilmesi hâlinde kira yardımı genellikle uygulanmaz.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru iki yoldan yapılabilir: e-Devlet üzerinden çevrim içi veya yetkili kuruma şahsen.
e-Devlet üzerinden başvuru
- e-Devlet’e giriş yapın ve arama kutusuna “Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu” yazın.
- “6306 sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapı Kira Yardımı Başvurusu” hizmetini açın. Hizmet, Bakanlığın ebasvuru.csb.gov.tr adresindeki başvuru sistemine yönlendirir.
- Malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak başvuru türünüzü seçin ve riskli yapının ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgilerini girin.
- Tahliye tarihinizi beyan edin, istenen belgeleri sisteme yükleyin ve T.C. Ziraat Bankası vadesiz TL hesabınızın IBAN bilgisini girin.
- Başvurunuzu tamamlayın ve sonucunu aynı ekrandan takip edin.
Şahsen başvuru
Riskli alan dışındaki riskli yapılarda başvuru, binanın bulunduğu ildeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yapılır. Bakanlığın yetki devrettiği yerlerde, örneğin İstanbul’da birçok ilçede, başvuru ilgili ilçe belediyesine yapılır. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise uygulamayı yürüten kuruma (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ veya yetkilendirilmiş belediye) başvurulur.
Kira Yardımı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Kimlik, adres ve tapu bilgilerinin büyük kısmı sistemden çekilse de başvuru sahibinin konumuna göre aşağıdaki belgeler istenir:
| Başvuru sahibi | İstenen başlıca belgeler |
|---|---|
| Malik | Başvuru dilekçesi, tapu kaydı, Ziraat Bankası IBAN belgesi |
| Kiracı | Başvuru dilekçesi, kira sözleşmesi, riskli yapı adresini gösteren yerleşim yeri belgesi, IBAN belgesi |
| Sınırlı ayni hak sahibi | Başvuru dilekçesi, hakkın tapu kaydı, yapıda ikamet edildiğini gösteren belge, IBAN belgesi |
| İşyeri kiracısı | Vergi dairesi veya ticaret sicili kaydı, faaliyetin o adreste yürütüldüğünü gösteren belgeler, imza sirküleri |
| Vekil, veli veya vasi | Temsil yetkisini gösteren belge (vekâletnamede kira yardımı başvurusu ve tahsil yetkisi açıkça yer almalıdır) |
Binada oturanların, bina yıkılmadan önce e-Devlet’ten adres bilgilerini gösteren belgeyi almaları tavsiye edilir. Yıkımdan sonra eski adres kayıtlardan kalktığı için ikametin ispatı zorlaşabilir.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Ne Kadar?
Kira yardımı tutarları il gruplarına göre farklıdır. Bakanlığın 2025 yılı başından itibaren uyguladığı ve yayımladığı en güncel il bazlı tutarlar şöyledir:
| İl grubu | Malik (aylık) | Kiracı (tek seferlik) | Sınırlı ayni hak sahibi (tek seferlik) |
|---|---|---|---|
| İstanbul | 8.000 TL | 16.000 TL | 40.000 TL |
| Ankara, Antalya, Bursa, İzmir | 6.500 TL | 13.000 TL | 32.500 TL |
| Diğer büyükşehirler | 5.500 TL | 11.000 TL | 27.500 TL |
| Diğer iller | 4.500 TL | 9.000 TL | 22.500 TL |
Bu tutarlara göre İstanbul’da bir malik, 18 aylık süre boyunca toplam 144.000 TL kira yardımı alır. İnternette 2026 yılı için farklı rakamlar dolaşmaktadır; ancak tutarlar Bakanlık kararıyla değiştiği için başvuru sırasında güncel tutarın e-Devlet başvuru ekranından veya il müdürlüğünden teyit edilmesi gerekir.
Bazı büyükşehir belediyeleri, Bakanlığın kira yardımından bağımsız olarak kendi destek programlarını yürütür. Bu programların süre, tutar ve şartları belediyeden belediyeye değişir.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Kaç Ay Verilir?
Riskli alan dışındaki tek tek riskli yapılarda malikler 18 ay boyunca aylık kira yardımı alır. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise süre, 48 ayı geçmemek üzere uygulamayı yürüten kurum tarafından belirlenir. Süre, tahliye veya yıkım tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri aylık ödeme almadığı için onlar bakımından süre söz konusu değildir; yardım tek seferde ödenir. Ödemeler başvuruda bildirilen T.C. Ziraat Bankası hesabına yatırılır.
Kira yardımı süresi inşaatın bitmesine bağlı değildir; yeni bina 18 ay içinde teslim edilmezse kalan dönemin kira gideri malike kalabilir. Bu nedenle müteahhitle yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinde teslim süresi, gecikme hâlinde ödenecek kira bedeli ve gecikme cezası açıkça düzenlenmelidir.
Kira Yardımı Başvurusu Neden Reddedilir?
Başvuruların reddedilmesinin en sık nedenleri şunlardır:
- Tahliye tarihinden itibaren bir yıllık başvuru süresinin kaçırılması,
- Kiracı veya sınırlı ayni hak sahibinin riskli yapıda oturduğunu belgeleyememesi,
- Riskli yapı tespitinin henüz kesinleşmemiş olması veya yıkım bilgisinin sisteme girilmemesi,
- Bağımsız bölümün riskli yapı kararından sonra satın alınmış olması,
- Aynı dönem için geçici konut tahsis edilmiş olması,
- Vekâletnamede kira yardımına ilişkin yetkinin bulunmaması.
Başvurunun reddine ilişkin işleme karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. 6306 sayılı Kanun kapsamındaki işlemlerde dava açma süresi, genel idari dava süresinden farklı olarak 30 gündür ve tebliğden itibaren işler. Bu süre kısa olduğu için ret kararı tebliğ edilir edilmez hukuki destek alınması hak kaybını önler.
Sık Sorulan Sorular
Kiracılar kentsel dönüşüm kira yardımı alabilir mi?
Evet. Riskli yapıda oturduğunu belgeleyen kiracılar, maliklere belirlenen aylık tutarın iki katı kadar tek seferlik yardım alır. İstanbul’da bu tutar 16.000 TL’dir.
Kentsel dönüşüm kira yardımı başvuru süresi ne kadar?
Başvuru, tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde yapılmalıdır. Bu süre kaçırılırsa yardım hakkı kaybedilebilir.
Binada oturmayan malik kira yardımı alabilir mi?
Güncel Kira Yardımı Kılavuzu, ikamet şartını kiracı ve sınırlı ayni hak sahipleri için arar; malikler bakımından bu şart aranmamaktadır. Ancak kılavuzlar zaman içinde değiştiği için başvuru öncesinde il müdürlüğünden teyit alınması önerilir.
Birden fazla dairesi olan malik her daire için kira yardımı alabilir mi?
Kira yardımı bağımsız bölüm esasına göre değerlendirilir. Ancak aynı malike yapılacak yardımın sayısı kılavuzla sınırlandırılabildiğinden, birden fazla bağımsız bölüm için başvurmadan önce il müdürlüğünden yazılı bilgi almak gerekir.
Kira yardımı ne zaman yatar?
Ödemeler, başvuru onaylandıktan ve riskli yapının yıkım bilgisi sisteme girildikten sonra başlar. Yardım, başvuruda bildirilen T.C. Ziraat Bankası vadesiz hesabına yatırılır.
Kentsel dönüşüm kira yardımı sorgulama nasıl yapılır?
Başvurunun durumu, başvurunun yapıldığı e-Devlet hizmeti veya ebasvuru.csb.gov.tr üzerinden takip edilebilir. Şahsen yapılan başvurularda bilgi, başvurunun yapıldığı il müdürlüğünden veya belediyeden alınır.
Kira yardımı geri istenir mi?
Kira yardımı geri ödemesiz bir destektir. Ancak yardım şartları sağlanmadan ödeme yapıldığı sonradan anlaşılırsa, yersiz ödenen tutarın geri istenmesi gündeme gelebilir.