Hemen Ara
WhatsApp
Gayrimenkul Hukuku

İfraz ve Tevhit Nedir? Şartları, Başvuru Süreci ve Hukuki Sonuçları

16 Kasım 2026 15 dk okuma

Bir arsanın bölünmesi veya birden fazla arsanın birleştirilmesi, taşınmaz sahiplerinin sıklıkla karşılaştığı işlemlerdendir. Özellikle hisseli tapuların ayrılması, miras kalan arsaların paylaşılması, yeni bir inşaat yapılması veya taşınmazın imar planına uygun hâle getirilmesi gerektiğinde ifraz ve tevhit işlemleri gündeme gelir.

Ancak bir taşınmazın sahibi olmak, o taşınmazı istenilen şekilde bölme veya başka bir taşınmazla birleştirme hakkının sınırsız olduğu anlamına gelmez. İşlemin yapılabilmesi için imar planına uygunluk, parsel büyüklüğü, maliklerin rızası ve ilgili idarenin onayı gibi şartların değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazıda ifraz ve tevhit işlemlerinin ne olduğu, hangi şartlarda yapılabileceği, başvuru süreci, hissedarların hakları, tarım arazilerine ilişkin sınırlamalar ve hukuki uyuşmazlıklarda başvurulabilecek yollar açıklanmaktadır.

İçindekiler

İfraz Nedir?

İfraz, tapuda kayıtlı bir taşınmazın iki veya daha fazla ayrı parsele bölünmesidir.

Örneğin 1.200 metrekare büyüklüğündeki bir arsanın 600’er metrekarelik iki ayrı parsele bölünmesi bir ifraz işlemidir.

Ancak bu bölünmenin yapılabilmesi için taşınmazın imar mevzuatına uygun olması gerekir. Arsanın yeterli büyüklükte olması tek başına ifraz yapılabileceğini göstermez.

İfraz sonucunda oluşturulacak parsellerin imar planına, asgari parsel büyüklüğüne, yola cephe koşullarına ve diğer teknik şartlara uygun olması gerekir.

Tevhit Nedir?

Tevhit, iki veya daha fazla parselin birleştirilerek tek bir parsel hâline getirilmesidir.

Örneğin yan yana bulunan 300 ve 400 metrekarelik iki arsanın gerekli şartlar sağlanarak 700 metrekarelik tek bir parsele dönüştürülmesi tevhit işlemidir.

Tevhit işlemi, özellikle küçük parsellerin birleştirilerek yapılaşmaya uygun hâle getirilmesi amacıyla kullanılabilir.

Bununla birlikte parsellerin yan yana bulunması, birleştirilmeleri için tek başına yeterli değildir. İmar planı, mülkiyet durumu ve mevcut ayni haklar ayrıca incelenmelidir.

İfraz ve Tevhit Arasındaki Farklar Nelerdir?

İfraz ve tevhit işlemleri birbirinin tersine sonuçlar doğurur.

İfraz işleminde tek bir taşınmaz birden fazla parsele ayrılırken tevhit işleminde birden fazla parsel tek bir parsel hâline getirilir.

Her iki işlemde de idari onay ve tapu tescili önemlidir.

İfrazın amacı, taşınmazın ayrı parsellere bölünmesini sağlamaktır. Tevhit ise birden fazla taşınmazı tek bir parselde birleştirir.

Ancak ifraz ve tevhit işlemlerinin yapılması, taşınmaz üzerindeki bütün mülkiyet sorunlarının kendiliğinden çözüldüğü anlamına gelmez.

Özellikle hisseli taşınmazlarda yeni parsellerin oluşturulması ile bu parsellerin belirli kişilere ait hâle getirilmesi farklı hukuki işlemler olabilir.

İfraz ve Tevhit İşlemlerinin Hukuki Dayanakları

İfraz ve tevhit işlemlerinin temel hukuki dayanağı 3194 sayılı İmar Kanunu’dur.

Kanunun 15. maddesinde ifraz ve tevhit işlemlerinin yapılabileceği alanlar ve şartlar düzenlenmiştir.

16. maddesinde ise bu işlemlerin idari onayı ve tapuya tesciliyle ilgili hükümler bulunmaktadır.

Ayrıca Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği de uygulanabilir.

Tarım arazilerinde ise 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gibi özel düzenlemeler önem taşır.

İfraz İşleminin Şartları Nelerdir?

Bir taşınmazın ifraz edilebilmesi için birden fazla hukuki ve teknik şartın birlikte sağlanması gerekir.

1. İmar Planına Uygunluk

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15. maddesine göre imar planı bulunan alanlarda öncelikle uygulama imar planına uygun parselasyon planının yapılması esastır.

Genel kural olarak ifraz ve tevhit işlemleri, parselasyon planının tescil edildiği alanlarda yapılabilir.

Ancak kanunda bu kurala ilişkin istisnalar bulunmaktadır.

Bu nedenle parselasyon planı bulunmayan bir taşınmazın hiçbir koşulda ifraz edilemeyeceği söylenemez. Somut olayın kanuni istisnalardan birine girip girmediği ayrıca araştırılmalıdır.

2. Asgari Parsel Büyüklüğü

İfraz sonucunda oluşacak parsellerin, ilgili imar planında ve mevzuatta belirlenen büyüklük koşullarını sağlaması gerekir.

Örneğin asgari parsel büyüklüğünün 500 metrekare olduğu bir yerde 800 metrekarelik bir arsanın iki eşit parçaya bölünmesi kural olarak mümkün olmayacaktır.

Bununla birlikte Türkiye’deki bütün taşınmazlar için geçerli tek bir asgari metrekare sınırı bulunmamaktadır.

3. Yola Cephe ve Teknik Şartlar

İfraz sonucunda oluşacak parsellerin yola cephe, genişlik, derinlik ve yapılaşma koşulları da değerlendirilir.

Örneğin yeterli yüzölçümüne sahip bir arsa bölündüğünde parsellerden biri imar yoluna erişim şartını sağlayamıyorsa işlem hukuki veya teknik engellerle karşılaşabilir.

4. Maliklerin Rızası

Rızaya dayalı ifraz işlemlerinde gerekli malik muvafakatlerinin bulunması gerekir.

Hisseli taşınmazlarda ise bütün paydaşların hakları ve işlemin niteliği dikkate alınmalıdır.

Bununla birlikte kanunda öngörülen resen işlemler, rızai ifrazdan farklı kurallara tabidir.

Tevhit İşleminin Şartları Nelerdir?

Tevhit işleminde de imar mevzuatına uygunluk ve mülkiyet durumu önemlidir.

Birleştirilmek istenen parsellerin konumu, imar planındaki kullanım kararları, yapılaşma şartları ve üzerlerindeki haklar değerlendirilmelidir.

Örneğin iki komşu parselin farklı kişilere ait olması, tevhit işleminin hiçbir koşulda yapılamayacağı anlamına gelmez. Ancak maliklerin iradeleri ve birleştirme sonucunda oluşacak mülkiyet ilişkisi hukuken belirlenmelidir.

İpotek, irtifak hakkı veya başka bir ayni hak bulunan taşınmazlarda da bu hakların işlemden nasıl etkileneceği ayrıca incelenmelidir.

İfraz ve Tevhit İşlemi Nasıl Yapılır?

İfraz ve tevhit işlemleri genel olarak şu aşamalardan oluşur:

  1. Taşınmazın tapu ve imar durumunun incelenmesi.
  2. Gerekli teknik ölçümlerin ve değişiklik dosyasının hazırlanması.
  3. Yetkili idareye başvuru yapılması.
  4. İmar mevzuatına uygunluk incelemesinin gerçekleştirilmesi.
  5. Yetkili idari merci tarafından karar verilmesi.
  6. Gerekli kadastro kontrollerinin tamamlanması.
  7. Tapu sicilinde tescil veya terkin işlemlerinin gerçekleştirilmesi.

Başvuruda gerekli belgeler, taşınmazın bulunduğu yere ve işlemin niteliğine göre değişebilir.

İfraz ve Tevhit İşlemi Ne Kadar Sürer?

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 16. maddesinde idari işlemler için belirli süreler öngörülmüştür.

İlgili idarenin başvuruyu en geç 30 gün içinde sonuçlandırması, onaylanan işlemin 15 gün içinde tapuya bildirilmesi ve tapu işlemlerinin bir ay içinde tamamlanması düzenlenmiştir.

Ancak bunlar işlemin bütün hazırlık aşamalarını kapsayan kesin toplam süreler değildir.

Teknik dosyanın hazırlanması, eksikliklerin giderilmesi ve başka kurumlardan izin alınması gibi işlemler nedeniyle süreç uzayabilir.

Hisseli Tapuda İfraz Yapılabilir mi?

Hisseli tapuya sahip taşınmazlarda ifraz yapılması mümkündür. Ancak maliklerin hakları ve imar mevzuatındaki şartlar birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin üç kardeşin eşit paylarla malik olduğu 900 metrekarelik bir arsa düşünelim.

Her kardeşin üçte bir payının bulunması, her birine doğrudan 300 metrekarelik ayrı bir arsanın ait olduğu anlamına gelmez.

Taşınmazın üç ayrı parsele bölünmesi ve bu parsellerin kardeşlere ayrı ayrı verilmesi için gerekli hukuki işlemlerin yapılması gerekir.

Hissedarın Rızası Olmadan İfraz Yapılabilir mi?

Rızai ifraz işlemlerinde kural olarak gerekli malik muvafakatleri aranır.

Ancak hissedarların anlaşamaması durumunda ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir.

Mahkeme, taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını araştırır.

Bölünme hukuken ve teknik olarak mümkün değilse ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi söz konusu olabilir.

Mahkeme Kararıyla İfraz Yapılabilir mi?

Ortaklığın giderilmesi davalarında taşınmazın aynen bölünerek paylaştırılması mümkün olabilir.

Ancak mahkeme, yalnızca taşınmazın büyüklüğüne bakarak karar veremez.

Taşınmazın niteliği, paydaş sayısı, imar mevzuatı ve bölünmenin ekonomik sonuçları değerlendirilmelidir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 30.11.2022 Tarihli Kararı

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2022/4245, K. 2022/7337

Somut olay: Ortaklığın giderilmesi davasında taşınmazın aynen bölünmesi istenmişti. Bilirkişiler üç farklı paylaşım seçeneği hazırlamıştı. Ancak en uygun ifraz projesi belirlenmeden işlem yapılmıştı.

Yargıtay’ın gerekçesi: Aynen taksim mümkünse bilirkişilerin en uygun bölünme şeklini belirlemesi gerekir. Hazırlanan ifraz krokisinin yetkili idareye gönderilerek imar mevzuatına uygunluğunun araştırılması zorunludur.

Kararın sonucu: Eksik incelemeye dayanan hüküm bozulmuştur.

Örnek: Dört kardeşin ortak olduğu bir arsanın dört parçaya ayrılması isteniyorsa mahkeme, önce teknik olarak uygun paylaşımın belirlenmesini ve gerekli idari uygunluğun araştırılmasını sağlamalıdır.

Bu karar, ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim ile ifraz işlemi arasındaki ilişkinin önemini göstermektedir.

Belediye Maliklerin Rızası Olmadan Tevhit Yapabilir mi?

Bazı durumlarda belediyenin veya ilgili idarenin resen tevhit yapma yetkisi bulunmaktadır.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15. maddesinde, mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan imar parselleri bakımından özel bir düzenleme öngörülmüştür.

Kanuni şartlar altında maliklerin anlaşmaları için yapılan tebliğden itibaren üç ay içerisinde anlaşma sağlanamaması veya maliklerden birinin talepte bulunması durumunda resen işlem yapılması gündeme gelebilir.

Ancak bu yetki, belediyenin istediği bütün taşınmazları herhangi bir şart olmadan birleştirebileceği anlamına gelmez.

İşlemin kanuni dayanağı, imar planına uygunluğu ve usul şartları incelenmelidir.

İfraz ile Parselasyon Arasındaki Fark Nedir?

İfraz ve parselasyon aynı işlem değildir.

İfraz, belirli bir taşınmazın ayrı parsellere bölünmesidir.

Parselasyon ise imar planının uygulanması kapsamında daha geniş bir arazi ve arsa düzenlemesini ifade eder.

Parselasyon işlemlerinde 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi ve düzenleme ortaklık payı gibi konular önem kazanabilir.

Danıştay 6. Dairesinin 09.12.2025 Tarihli Kararı

Danıştay 6. Dairesi, E. 2025/6448, K. 2025/6612

Somut olay: İstanbul Arnavutköy’de yapılan bir parselasyon uygulamasında taşınmaz maliklerinin düzenleme sonrasında hisseli parselde değerlendirilmesi uyuşmazlık konusu olmuştur.

İmar planında asgari ifraz büyüklüğü 2.500 metrekare olarak belirlenmişti. Maliklerin düzenleme sonrasında kalan alanı ise bu büyüklüğün altındaydı.

Danıştay’ın gerekçesi: Daire, parselasyon işleminin dayanağı olan imar planlarının hukuki durumunun ve önceki iptal kararlarının gereğinin yerine getirilip getirilmediğinin araştırılmasını gerekli görmüştür. Farklı bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin de giderilmesi gerektiğini değerlendirmiştir.

Kararın sonucu: Eksik incelemeye dayanan Bölge İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.

Örnek: Bir taşınmaz malikinin parselasyon sonucunda bağımsız parsel alabilecek büyüklükte alanı kalmamışsa hisseli parsel oluşturulması gündeme gelebilir. Ancak bu işlemin hukuka uygunluğu, ilgili imar planı ve uygulamanın bütün koşulları üzerinden değerlendirilmelidir.

Bu karar, her malike mutlaka müstakil parsel verilmesi gerektiği veya her hisselendirme işleminin hukuka uygun olduğu biçiminde yorumlanmamalıdır.

Tarım Arazilerinde İfraz Yapılabilir mi?

Tarım arazilerinin bölünmesi, imarlı arsalardan farklı sınırlamalara tabi olabilir.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarım arazilerinin bölünmesi ve devri bakımından özel hükümler içermektedir.

Bu düzenlemelerin amacı, tarım arazilerinin aşırı parçalanmasını önlemek ve tarımsal bütünlüğü korumaktır.

Örneğin miras kalan bir tarım arazisinin mirasçılar arasında eşit büyüklükte bölünmek istenmesi, bu bölünmenin mutlaka mümkün olduğu anlamına gelmez.

Taşınmazın niteliği, tarımsal sınıfı ve ilgili özel kanun hükümleri incelenmelidir.

Miras Kalan Arsa Nasıl Bölünür?

Miras kalan taşınmazların paylaşılmasında mirasçıların anlaşması önemlidir.

Ancak mirasçıların anlaşması, imar mevzuatındaki sınırlamaları ortadan kaldırmaz.

Örneğin üç kardeşe miras kalan 1.500 metrekarelik bir arsanın üç ayrı parsele bölünmesi istenebilir.

İlgili imar planı buna izin vermiyorsa mirasçıların anlaşması tek başına yeterli olmayacaktır.

Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması hâlinde mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesine ilişkin hukuki yollar değerlendirilebilir.

İfraz ve Tevhit Masrafları Nelerdir?

İfraz ve tevhit işlemlerinde ortaya çıkabilecek giderler şunlardır:

  • Harita ve teknik dosya hazırlama giderleri.
  • Kadastro işlemlerine ilişkin ücretler.
  • Tapu harçları ve döner sermaye bedelleri.
  • İlgili idarenin uygulanabilir işlem ücretleri.
  • Gerekli izin ve belgelerin hazırlanmasına ilişkin diğer giderler.

Toplam maliyet, taşınmazın büyüklüğüne, bulunduğu yere, işlem türüne ve güncel tarifelere göre değişir.

Bu nedenle her taşınmaz için geçerli sabit bir ifraz veya tevhit masrafı bulunmamaktadır.

Belediye İfraz Talebini Reddederse Ne Yapılabilir?

İfraz talebi, imar mevzuatına aykırılık veya başka bir hukuki gerekçeyle reddedilebilir.

Ancak idarenin ret kararının hukuka uygun olması gerekir.

Örneğin belediye, parselasyon planı bulunmadığı gerekçesiyle ifraz talebini reddetmiş olabilir.

Bu durumda taşınmazın 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 15. maddesinde öngörülen istisnalardan birine girip girmediği araştırılmalıdır.

Ret kararının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa somut olayın şartlarına göre idari başvuru veya iptal davası gündeme gelebilir.

İfraz ve Tevhit İşlemlerinin İptali İçin Hangi Mahkemeye Başvurulur?

İdarenin ifraz veya tevhit işlemine ilişkin kararlarından kaynaklanan uyuşmazlıklar kural olarak idari yargının görev alanına girer.

Buna karşılık ortaklığın giderilmesi ve mülkiyete ilişkin özel hukuk uyuşmazlıklarında adli yargı görevli olabilir.

Bu nedenle görevli mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmelidir.

İfraz ve Tevhit İşlemlerine Karşı Dava Açma Süresi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel kanunlarda farklı süre öngörülmediği hâllerde 60 gündür.

Bireysel işlemlerde süre kural olarak usulüne uygun yazılı bildirimi izleyen günden itibaren hesaplanır.

Ancak somut olayda özel sürelerin bulunup bulunmadığı, idari başvuruların süreye etkisi ve işlemin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Dava açma süresinin geçirilmesi hak kaybına neden olabileceğinden, ret veya onay kararının tebliğ tarihi önem taşır.

İfraz ve Tevhit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. İfraz nedir?

İfraz, bir taşınmazın mevzuata uygun olarak iki veya daha fazla ayrı parsele bölünmesidir.

2. Tevhit nedir?

Tevhit, iki veya daha fazla parselin tek parsel hâline getirilmesidir.

3. Her arsa ikiye bölünebilir mi?

Hayır. İmar planı, asgari parsel büyüklüğü ve diğer teknik koşulların sağlanması gerekir.

4. Hisseli tapuda ifraz yapılabilir mi?

Evet. Ancak maliklerin hakları, gerekli muvafakatler ve imar mevzuatı dikkate alınmalıdır.

5. Hissedarın rızası olmadan ifraz yapılabilir mi?

Rızai işlemlerde gerekli muvafakatler aranır. Resen işlemler ve ortaklığın giderilmesine ilişkin hukuki yollar ayrıca değerlendirilir.

6. Belediye resen tevhit yapabilir mi?

Kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde ilgili idare resen işlem yapabilir.

7. İfraz işlemi ne kadar sürer?

Kanunda idari onay ve tapu işlemleri için süreler düzenlenmiştir. Ancak toplam süre teknik hazırlık ve diğer izinlere göre değişebilir.

8. Miras kalan arsa bölünebilir mi?

İmar ve mülkiyet hukuku şartları sağlanıyorsa bölünebilir.

9. Tarım arazileri istenildiği gibi bölünebilir mi?

Hayır. Tarım arazileri özel kanuni sınırlamalara tabi olabilir.

10. Belediye ifraz talebini reddederse ne yapılabilir?

Ret gerekçesi incelenerek şartları varsa idari başvuru veya iptal davası yoluna gidilebilir.

11. İfraz ile ortaklığın giderilmesi aynı şey midir?

Hayır. İfraz taşınmazın bölünmesini, ortaklığın giderilmesi ise ortak mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesini amaçlar.

12. İfraz işlemi için avukat tutmak zorunlu mudur?

Genel olarak idari ifraz başvurusu için avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak mülkiyet uyuşmazlığı, ret kararı veya dava söz konusu olduğunda hukuki değerlendirme önem kazanabilir.

Sonuç

İfraz ve tevhit işlemleri, taşınmazların bölünmesi veya birleştirilmesinden ibaret değildir. Bu işlemler mülkiyet hakkı, imar planları, idari yetkiler ve tapu siciliyle doğrudan ilişkilidir.

Bir taşınmazın ifraz veya tevhide uygun olup olmadığı belirlenirken yalnızca yüzölçümüne ya da maliklerin anlaşmasına bakılması yeterli değildir.

İlgili imar planı, parselasyon durumu, teknik şartlar, maliklerin hakları ve özel mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle hisseli taşınmazlarda, miras yoluyla edinilen arsalarda, tarım arazilerinde ve idarenin ret kararlarında uygulanacak hukuki yollar farklılaşabilir.

Bu nedenle işlem yapılmadan önce taşınmazın güncel tapu ve imar durumunun incelenmesi ve hukuki sınırlamaların belirlenmesi önem taşımaktadır.


Kaynakça

Akademik çalışmalar

  1. Mehmet Kopuz, İmar Hukukunda İfraz ve Tevhid İşlemleri, İstanbul Barosu Dergisi, 2020, C. 94, S. 4.
  2. Ahmet Talha Tetik, İmar Hukukunda İfraz ve Tevhit İşlemleri, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2022, S. 158.
  3. Ekrem Kurt, Taşınmazların Rızaya Dayalı Olarak Birleştirilmesi ve Ayrılması (İfraz ve Tevhit) İşlemleri, 2023.

Mevzuat

  • 3194 sayılı İmar Kanunu.
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
  • 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu.
  • 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu.
  • Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik.
  • Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği.
  • Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği.

Yargı kararları

  • Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 30.11.2022, E. 2022/4245, K. 2022/7337.
  • Danıştay 6. Dairesi, 09.12.2025, E. 2025/6448, K. 2025/6612.

 

Avukat Mustafa Kök profil fotoğrafı
İstanbul Avukat

Avukat Mustafa Kök

İstanbul Barosu'na 59290 sicil numarasıyla kayıtlı Avukat Mustafa Kök, 2018 yılında İstanbul Ataşehir'de kurduğu Kök Hukuk Bürosu'nda hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Galatasaray Üniversitesi'nde özel hukuk alanında yüksek lisans çalışmalarına devam etmiş, akademik çalışmalarını miras hukuku üzerine yoğunlaştırmıştır. Seçkin Yayıncılık tarafından yayımlanan “Örnek Vasiyetnameler” kitabının yazarıdır.

Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir